Tu bổ chùa Trăm Gian: Văn hóa thấp?

20 Tháng Tư 201312:00 SA(Xem: 4272)

BBC Cập nhật: 10:42 GMT - thứ tư, 29 tháng 8, 2012

Truyền thông Việt Nam đang có loạt bài về vụ ngôi chùa gần ngàn năm tuổi nổi tiếng khắp miền Bắc Việt Nam bị dỡ bỏ và đang trong quá trình xây mới.

Một trong những khối kiến trúc cổ hiếm hoi còn lại của Việt Nam, nay bị chính những người coi sóc mình phá hủy bằng dự án trùng tu cấp tốc.

Chùa Trăm Gian được tái dựng từ thời Mạc‎, và mang giá trị lịch sử, tôn giáo, kiến trúc và nghệ thuật vô cùng quan trọng, theo giáo sư Trần Lâm Biền, chuyên gia nghiên cứu về tín ngưỡng Việt Nam.

Chùa đặt tại Chương Mỹ, Hà Tây, vốn là nơi các sinh viên miền Bắc khi học lịch sử, mỹ học, vẫn thường được giáo viên cho đi ‘thực tế’.

chua_tram_gian_photo_tuoi_tre

Tranh cổ trong chùa được 'phục dựng' bóng loáng

Chùa được nhà nước công nhận là di tích lịch sử đã gần nửa thế kỷ nay.

Lý do phía nhà chùa đưa ra là “di tích cổ sắp đổ, chúng tôi phải dỡ ra khẩn cấp trước mùa mưa bão 2012”.

Theo báo Tuổi Trẻ, người phụ trách dự án trùng tu chùa này là cụ Tuệ, ở địa phương, cho biết: “Di tích còn tốt, gỗ lạt còn tốt, nhiều cái không cần thay, cứ để vậy thì còn lâu mới hỏng, nhưng có điều kiện thì chúng tôi tổ chức dỡ ra, thay mới toàn bộ cho nó bền”.

Cụ cũng khẳng định “không lấy lại một cái cấu kiện cũ nào cả. Thay tất”.

‘Thiếu hiểu biết’

Giáo sư Trần Lâm Biền, chuyên nghiên cứu về tín ngưỡng Việt Nam, nói với BBC Việt ngữ, những người thực hiện dự án tu bổ chùa Trăm Gian là những nhà ‘tu hành không đến nơi đến chốn, không hiểu biết cả về chính đạo Phật nữa.’

“Họ không giác ngộ về di tích của chính mình,” ông nói thêm.

Giáo sư cũng cho rằng, việc nhà chùa tự cho mình là ‘chủ nhân của ngôi chùa, ngôi đình, ngôi đền ấy là sai lầm.’

Kinh phí dành để tu bổ chùa không phải từ những gì họ có, mà là do tiền công đức, “cho nên là khi ngành văn hóa can thiệp và yêu cầu họ phải làm lại như cũ thì họ cũng không có tiếc nuối gì,” theo ông Trần Lâm Biền.

canh_tu_bo_chua_tram_gian

Cảnh tu bổ chùa Trăm Gian

Ông cho rằng những người thực hiện dự án tu bổ chùa Trăm Gian này là có thể làm theo một sự ‘xúi bẩy nào đó,’ hoặc do ‘văn hóa thấp’.

Ông cũng nói thẳng, hiện nay nhiều nhà chùa, khi hỏi Phật là gì, câu tụng cửa miệng Nam mô a di đà Phật nghĩa là gì cũng không biết một cách đầy đủ.

Cách đây hai năm chùa đã trình dự án trùng tu lên Bộ nhưng chưa thực hiện được do còn thiếu kinh phí.

Theo giáo sư Biền, việc trùng tu hiện nay là do nhà chùa đã không thực hiện theo đề án đó mà thuê thợ địa phương, ‘không có nghề’ để làm bừa, không có bài bản nào cả.

Chính quyền ‘không biết’

Còn phía chính quyền, từ địa phương tới xã, huyện, đều trả lời ‘không biết’ khi được hỏi về dự án này, và chỉ kịp đình chỉ thi công khi gác khánh và nhà Tổ đã dỡ hết, công trình mới đã được dựng.

Cột lim, ngói cổ, chân đá xanh, lân rồng đá, nền gạch cũ,... bị đào xới, vứt chỏng chơ giữa đống gạch đá mới.

Những tranh trang trí cổ thì nay sơn bóng loáng, đỏ vàng, bằng sơn mài công nghiệp của Nhật.

Người trụ trì chùa Trăm Gian cho biết, tiền trùng tu tôn tạo đều là do đóng góp từ “bên ngoài,” không phải của nhà nước.

Giáo sư Biền cho rằng, chính phía chính quyền địa phương cũng không ý thức được giá trị quan trọng của ngôi chùa.

Còn theo GS.TS Nguyễn Minh Thuyết phát biểu trên Tuổi Trẻ, rằng trước đây cũng có vài vụ tu bổ di tích dẫn đến biến dạng, sai lệch công trình... Nhưng sự việc như ở chùa Trăm Gian là “việc làm dại dột, hết sức đáng kinh ngạc, cần phải lên án mạnh mẽ trước công luận”.

gac_chuong_chua_tram_gian

Gác chuông cổ của chùa Trăm Gian

 

21 Tháng Tám 2014(Xem: 6157)
Trước mắt tôi là sưu tập Văn Nghệ số 40 ra 3-1953. Lúc này cơ quan Hội văn nghệ đang đóng ở rừng Việt Bắc. Nhân cái chết của Stalin, tạp chí của Hội ra một số đặc biệt, không chỉ Tố Hữu mà nhiều tác giả khác có bài liên quan tới sự kiện này.
07 Tháng Tám 2014(Xem: 5344)
Nhân câu chuyện bầu chọn, đề cử và chỉ định cán bộ tại Việt Nam trước Đại hội Đảng Cộng sản dự kiến vào năm 2016 đang thu hút sự chú ý của dư luận, BBC Tiếng Việt xin giới thiệu một số trích dẫn lịch sử liên quan đến chế độ quan tước và thế tập thời phong kiến để bạn đọc tham khảo:
20 Tháng Ba 2014(Xem: 5911)
Kể từ ngày 20 tháng Ba cho đến 20 tháng Năm năm 2014, Viện Lưu trữ Quốc Gia (Archives Nationales) tổ chức cuộc triển lãm với tựa đề ‘‘Quan hệ Việt-Pháp qua bốn thế kỷ’’. Sau khi được trưng bày ở Hà Nội và Sài Gòn, nay cuộc triển lãm được đưa sang Paris, trong khuôn khổ chương trình Năm Việt Nam tại Pháp.
06 Tháng Ba 2014(Xem: 6032)
Chùa Hương (Hà Nội), đến hẹn lại lên, sau Tết Nguyên đán Canh Dần 2010, chỉ trong duy nhất cái ngày khai hội thôi, đất Phật đã đông đến kỷ lục: 6 vạn lượt khách/ngày! Bên cạnh tắc đường, trộm cắp, chèn ép khách..., nạn xả thịt thú rừng diễn ra ngang nhiên và kinh hoàng.
23 Tháng Hai 2014(Xem: 4266)
Dưới đây là bài nói chuyện có ghi âm của Ls Lâm Lễ Trinh trong buổi giới thiệu sách “Tuyết Xưa, Viết về Văn học” của Gs Trần Ngọc Ninh ngày 29.9.2002 tại Viện Việt Học, Intitute of Vietnamese Studies, ở số 15355 Đại lộ Brookhurst, Westminster, Californie
06 Tháng Hai 2014(Xem: 8680)
Vào những ngày đầu xuân, Người Việt có thú vui là đi xem quẻ đầu năm, xem gia đạo có được yên lành ấm no trong năm mới hay không? Cũng vì thế, mời quý thính giả cùng đến với Hòa Ái và chiêm tinh gia Phước Lộc để nghe chia sẻ về quẻ “kỳ môn độn giác” của năm Giáp Ngọ.
11 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 6665)
Đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam vừa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Quyết định trên được đưa ra tại phiên họp ngày 5/12 của Ủy ban Liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO diễn ra ở Baku, Azerbaijan, từ ngày 2/12-7/12, Thông tấn xã Việt Nam đưa tin.
25 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5231)
Theo ông, Tổng thống Eisenhower (Jan1953-Jan 1961) cho rằng nếu Đông dương mất về tay CS sẽ là mối đe dọa Mỹ nhưng người Mỹ không muốn đưa quân vào (1). Năm 1954 Eisenhower nói nếu Đông Dương mất, Đông Nam Á sẽ mất theo y như ván cờ Domino, Mỹ đã thỏa thuận với khối SEATO (2) để bảo vệ Đông Dương và đã bơm 7 tỷ viện trợ quân sự kinh tế cho Việt Nam Cộng Hòa từ 1955-1961.
21 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5711)
Ngày 19 tháng 11 năm 1863, Abraham Lincoln, đứng trên một cánh đồng ở Pennsylvania đã đọc bài diễn văn ngắn trước đám đông mà có lẽ chính những người có mặt cũng khó có thể nghe được từng lời ông nói.
17 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5433)
Theo các nhà ngữ học thì tiếng Mỹ là thứ tiếng nói vay mượn rất nhiều từ ngữ của các tiếng khác trên khắp thế giới, vì vậy mà nó rất dồi dào và sống động, nó là tiếng nói số một của loài người hiện nay Theo tôi thì tiếng Việt cũng không thua kém chi. Nó đang đứng thứ 12 về số đông người nói [83 triệu] và đang lan ra khắp thế giới tự do từ cái biến cố 1975.
05 Tháng Mười Một 2013(Xem: 4909)
Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, có rất ít phụ nữ nổi bật trên chính trường. Đấy không phải là bởi vì phụ nữ nước ta không có tài làm chính trị, mà bởi vì ngày xưa phụ nữ luôn bị kềm kẹp trong cái câu “tam tòng tứ đức”, luôn sống trong cái cảnh “khuê môn bất xuất”. Chính vì thế, nhân vật nữ nào được nổi bật thì ất phải là kiệt xuất lắm. Và cách đây hơn 800 năm, lịch sử Đại Việt đã biết đến một phụ nữ kiệt xuất có tài kinh bang tế thế: Thái Hậu Ỷ Lan.
24 Tháng Mười 2013(Xem: 6631)
Từ sự kiện: “Thỏa thuận về việc thành lập Viện Khổng Tử tại Trường Đại học Quốc gia Hà Nội” được đề cập đến trong tuyên bố chung ngày 15/10/2013 sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, nhiều nhân sỹ trí thức trong nước đã lên tiếng lo ngại về mục đích thật sự của nó.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 4327)
Trong những thập niên gần đây, nhân chủng học là ngành khoa học thực hiện được nhiều tiến bộ vượt bực trong công trình nghiên cứu để tìm đáp số cho các vấn đề liên hệ đến đời sống con người . Văn hóa là khái niệm chủ yếu cùa nhân chủng học.Tuy nhiên đến nay , các học giả vẫn chưa hoàn toàn đồng ý với nhau về định nghĩa chung của văn hóa .
01 Tháng Mười 2013(Xem: 5558)
Hai năm trước, khi đến thăm Bảo tàng Quốc gia Malaysia ở Kualar Lumpur, tôi đã thấy nhà rông, cồng chiêng và cột nhà mồ như ở Tây Nguyên, Việt Nam và hiểu rằng văn minh Đông Nam Á cổ đã trải rộng thế nào ở châu Á lục địa.
04 Tháng Bảy 2013(Xem: 4503)
Hoa Kỳ lập quốc 1776 có 4 triệu dân, ngày nay 2013 có 314 triệu. Qua hai trăm ba mươi năm gia tăng 310 triệu.-- Năm 1976 người Việt tại Mỹ có 170 ngàn, ngày nay có 1 triệu 700 ngàn.
24 Tháng Sáu 2013(Xem: 6926)
Non nước hữu tình với cảnh ngư dân và bầy trâu, bãi biển thơ mộng với làn nước trong xanh như ngọc đổ ra biển Đông đã tạo cho phố cổ Hội An một nét đẹp yên bình quyến rũ du khách.
16 Tháng Năm 2013(Xem: 7755)
Ngay từ đầu, khi đặt vấn đề xây dựng nhà Quốc Hội, tôi đã có ý kiến đề nghị với đồng chí Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và đồng chí Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Phú Trọng là cần bảo tồn toàn bộ khu di tích 18 Hoàng Diệu và Hội trường Ba Đình - một di tích không thể thiếu của bề dày di tích lịch sử 1000 năm Thăng Long – Hà Nội và tôi có đề nghị hai phương án:
16 Tháng Năm 2013(Xem: 7110)
Ngày 19/04, tức ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, nghi thức dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng đã diễn ra tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng Phú Thọ. Trước đó vào tối 13/04, tức mồng 4 tháng 3 Âm lịch, UBND tỉnh Phú Thọ đã chính thức đón Bằng công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ" là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
16 Tháng Năm 2013(Xem: 6217)
Đối với ai quan tâm về Việt Nam, Viện Bảo Tàng Albert Kahn vùng ngoại ô Hauts-de-Seine sát cạnh Paris là một địa chỉ không thể bỏ qua. Đây là nơi lưu trữ một bộ sưu tập hiếm hoi ảnh màu về Việt Nam chụp ngay từ đầu thế kỷ 20, thời ngành nhiếp ảnh vẫn còn sơ khai. Giá trị của bộ sưu tập này rất lớn vì nó giúp cho các thế hệ hiện nay thấy rõ được bằng hình ảnh, với màu sắc rõ ràng, một phần diện mạo của Việt Nam cách nay một thế kỷ.