Tu bổ chùa Trăm Gian: Văn hóa thấp?

20 Tháng Tư 201312:00 SA(Xem: 4726)

BBC Cập nhật: 10:42 GMT - thứ tư, 29 tháng 8, 2012

Truyền thông Việt Nam đang có loạt bài về vụ ngôi chùa gần ngàn năm tuổi nổi tiếng khắp miền Bắc Việt Nam bị dỡ bỏ và đang trong quá trình xây mới.

Một trong những khối kiến trúc cổ hiếm hoi còn lại của Việt Nam, nay bị chính những người coi sóc mình phá hủy bằng dự án trùng tu cấp tốc.

Chùa Trăm Gian được tái dựng từ thời Mạc‎, và mang giá trị lịch sử, tôn giáo, kiến trúc và nghệ thuật vô cùng quan trọng, theo giáo sư Trần Lâm Biền, chuyên gia nghiên cứu về tín ngưỡng Việt Nam.

Chùa đặt tại Chương Mỹ, Hà Tây, vốn là nơi các sinh viên miền Bắc khi học lịch sử, mỹ học, vẫn thường được giáo viên cho đi ‘thực tế’.

chua_tram_gian_photo_tuoi_tre

Tranh cổ trong chùa được 'phục dựng' bóng loáng

Chùa được nhà nước công nhận là di tích lịch sử đã gần nửa thế kỷ nay.

Lý do phía nhà chùa đưa ra là “di tích cổ sắp đổ, chúng tôi phải dỡ ra khẩn cấp trước mùa mưa bão 2012”.

Theo báo Tuổi Trẻ, người phụ trách dự án trùng tu chùa này là cụ Tuệ, ở địa phương, cho biết: “Di tích còn tốt, gỗ lạt còn tốt, nhiều cái không cần thay, cứ để vậy thì còn lâu mới hỏng, nhưng có điều kiện thì chúng tôi tổ chức dỡ ra, thay mới toàn bộ cho nó bền”.

Cụ cũng khẳng định “không lấy lại một cái cấu kiện cũ nào cả. Thay tất”.

‘Thiếu hiểu biết’

Giáo sư Trần Lâm Biền, chuyên nghiên cứu về tín ngưỡng Việt Nam, nói với BBC Việt ngữ, những người thực hiện dự án tu bổ chùa Trăm Gian là những nhà ‘tu hành không đến nơi đến chốn, không hiểu biết cả về chính đạo Phật nữa.’

“Họ không giác ngộ về di tích của chính mình,” ông nói thêm.

Giáo sư cũng cho rằng, việc nhà chùa tự cho mình là ‘chủ nhân của ngôi chùa, ngôi đình, ngôi đền ấy là sai lầm.’

Kinh phí dành để tu bổ chùa không phải từ những gì họ có, mà là do tiền công đức, “cho nên là khi ngành văn hóa can thiệp và yêu cầu họ phải làm lại như cũ thì họ cũng không có tiếc nuối gì,” theo ông Trần Lâm Biền.

canh_tu_bo_chua_tram_gian

Cảnh tu bổ chùa Trăm Gian

Ông cho rằng những người thực hiện dự án tu bổ chùa Trăm Gian này là có thể làm theo một sự ‘xúi bẩy nào đó,’ hoặc do ‘văn hóa thấp’.

Ông cũng nói thẳng, hiện nay nhiều nhà chùa, khi hỏi Phật là gì, câu tụng cửa miệng Nam mô a di đà Phật nghĩa là gì cũng không biết một cách đầy đủ.

Cách đây hai năm chùa đã trình dự án trùng tu lên Bộ nhưng chưa thực hiện được do còn thiếu kinh phí.

Theo giáo sư Biền, việc trùng tu hiện nay là do nhà chùa đã không thực hiện theo đề án đó mà thuê thợ địa phương, ‘không có nghề’ để làm bừa, không có bài bản nào cả.

Chính quyền ‘không biết’

Còn phía chính quyền, từ địa phương tới xã, huyện, đều trả lời ‘không biết’ khi được hỏi về dự án này, và chỉ kịp đình chỉ thi công khi gác khánh và nhà Tổ đã dỡ hết, công trình mới đã được dựng.

Cột lim, ngói cổ, chân đá xanh, lân rồng đá, nền gạch cũ,... bị đào xới, vứt chỏng chơ giữa đống gạch đá mới.

Những tranh trang trí cổ thì nay sơn bóng loáng, đỏ vàng, bằng sơn mài công nghiệp của Nhật.

Người trụ trì chùa Trăm Gian cho biết, tiền trùng tu tôn tạo đều là do đóng góp từ “bên ngoài,” không phải của nhà nước.

Giáo sư Biền cho rằng, chính phía chính quyền địa phương cũng không ý thức được giá trị quan trọng của ngôi chùa.

Còn theo GS.TS Nguyễn Minh Thuyết phát biểu trên Tuổi Trẻ, rằng trước đây cũng có vài vụ tu bổ di tích dẫn đến biến dạng, sai lệch công trình... Nhưng sự việc như ở chùa Trăm Gian là “việc làm dại dột, hết sức đáng kinh ngạc, cần phải lên án mạnh mẽ trước công luận”.

gac_chuong_chua_tram_gian

Gác chuông cổ của chùa Trăm Gian

 

24 Tháng Sáu 2013(Xem: 7450)
Non nước hữu tình với cảnh ngư dân và bầy trâu, bãi biển thơ mộng với làn nước trong xanh như ngọc đổ ra biển Đông đã tạo cho phố cổ Hội An một nét đẹp yên bình quyến rũ du khách.
16 Tháng Năm 2013(Xem: 8443)
Ngay từ đầu, khi đặt vấn đề xây dựng nhà Quốc Hội, tôi đã có ý kiến đề nghị với đồng chí Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và đồng chí Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Phú Trọng là cần bảo tồn toàn bộ khu di tích 18 Hoàng Diệu và Hội trường Ba Đình - một di tích không thể thiếu của bề dày di tích lịch sử 1000 năm Thăng Long – Hà Nội và tôi có đề nghị hai phương án:
16 Tháng Năm 2013(Xem: 7695)
Ngày 19/04, tức ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, nghi thức dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng đã diễn ra tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng Phú Thọ. Trước đó vào tối 13/04, tức mồng 4 tháng 3 Âm lịch, UBND tỉnh Phú Thọ đã chính thức đón Bằng công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ" là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
16 Tháng Năm 2013(Xem: 6765)
Đối với ai quan tâm về Việt Nam, Viện Bảo Tàng Albert Kahn vùng ngoại ô Hauts-de-Seine sát cạnh Paris là một địa chỉ không thể bỏ qua. Đây là nơi lưu trữ một bộ sưu tập hiếm hoi ảnh màu về Việt Nam chụp ngay từ đầu thế kỷ 20, thời ngành nhiếp ảnh vẫn còn sơ khai. Giá trị của bộ sưu tập này rất lớn vì nó giúp cho các thế hệ hiện nay thấy rõ được bằng hình ảnh, với màu sắc rõ ràng, một phần diện mạo của Việt Nam cách nay một thế kỷ.
16 Tháng Năm 2013(Xem: 9691)
Một triển lãm ảnh mang tên "Hanoi: Spirit of Place", với bộ ảnh do một nhà cựu ngoại giao Anh, Sir John Ramsden, chụp trong thời gian ông làm việc ở Hà Nội từ năm 1980-83 vừa được khai trương tại London nhân kỷ niệm 40 năm quan hệ ngoại giao Anh Việt.
07 Tháng Năm 2013(Xem: 7414)
LTS: Bài viết dưới đây của Luật gia Trần Thanh Hiệp được trích từ sách: “Việt Nam Trên Đường Dân Chủ Hóa” do Nhà Xuất Bản Thái Bình Dương ở Paris ấn hành. Tòa soạn VănHoáMagazineOnline.com trân trọng cám ơn tác giả.