Tìm về một triền đê truyền thuyết

12 Tháng Tư 20159:36 CH(Xem: 4819)
"NHẬT BÁO VĂN HÓA - CALIFORNIA" THỨ HAI 13 APRIL 2015
Tìm về một triền đê truyền thuyết  

10/04/2015

TTO - Chẳng hẹn mà thành, sáng cuối tuần không để mặt trời nhô cao, chúng tôi cùng nhau lang thang theo câu thơ của cụ Hoàng Cầm năm xưa để tìm về "bên kia sông Đuống".
blank
Thuyền nhỏ lặng lẽ khua mái chèo dưới dòng sông Đuống - Ảnh: Hải Dương

“Em ơi!
Buồn làm chi
Anh đưa em về bên kia sông Đuống
Ngày xưa cát trắng phẳng lì
Sông Đuống trôi đi một dòng lấp lánh”...

1. Không mất quá nhiều thời gian cho hành trình chỉ 20km từ trung tâm Hà Nội, chúng tôi đã tới được bờ bên kia sông “cát trắng phẳng lì”. Đó là vùng quê Phù Đổng, huyện Gia Lâm, nơi có lẽ đặc biệt hơn những làng quê khác bởi đã sinh ra một trong Tứ Bất Tử của Việt Nam - Phù Đổng Thiên Vương Thánh Gióng.

Có lẽ với tuổi thơ của mỗi người truyền thuyết được thầy cô, ông bà kể cho nghe đều in đậm trong tâm hồn. Khi ta đã lớn lên rồi, có kiến thức và suy luận dù biết rằng truyền thuyết chỉ là câu chuyện huyền diệu, đôi khi phi thực tế.

Nhưng chính những truyền thuyết đẹp in đậm từ thời thơ ấu đã nuôi dưỡng tâm hồn, tình yêu và bản lĩnh cho mỗi chúng ta khi đã trưởng thành. Truyền thuyết Thánh Gióng cũng vậy, nó như một sự ước lệ tượng trưng cho lòng yêu nước, chống giặc ngoại xâm và sức mạnh của tuổi trẻ của người Việt.

Và chúng tôi đã mang theo trong mình  một chút ước mong trở về với dòng sông tuổi thơ khi tìm về ngôi làng ấy.
blank
Đền Phù Đổng uy nghi, cổ kính trong nắng mới - Ảnh: Hải Dương
blank
Sau phiên chợ quê, nhiều người lại xuống nghỉ chân bên đền - Ảnh: Hải Dương
blank
Đôi rồng đá hai bên cổng đền Phù Đổng - Ảnh: Hải Dương
blank
Chiếc khánh đá cổ ở chùa Kiến Sơ - Ảnh: Hải Dương

2. Bây giờ làng quê Phù Đổng đã đổi thay mạnh mẽ, đô thị hóa phát triển kéo theo sự giàu có. Để tìm một triền đê với đàn trâu đang thảnh thơi gặm cỏ, xa xa lũy tre làng với những cánh cò trắng là một sự cứng nhắc không tưởng.

Nhưng không phải vì thế mà cái mầu xưa cũ đã biến mất khỏi vùng đất đã nuôi dưỡng ra truyền thuyết Thánh Gióng.

Vẫn còn đây phiên chợ quê bình dị họp ngay trên đê mỗi sớm hôm. Rồi từ trên triền đê ấy, chúng tôi đã bước từng bậc gạch rêu cỏ để xuống thăm đền Phù Đổng.

Đền Phù Đổng cùng với đền Hạ, chùa Hương Hải, chùa Kiến Sơ tạo thành một quần thể di tích độc đáo ở vùng quê này. Trong đó tất nhiên đền Phù Đổng là kiến trúc chính, đồ sộ và uy nghi nhất.

Thủy đình cổ kính với cây đa già như một nét vẽ đầu tiên của bức tranh nhuốm mầu truyền thuyết. Cây đa hàng trăm năm tuổi đã chứng kiến bao đổi thay của một ngôi làng ven đô.

Ông cụ làm công tác Thủ từ ở đền Phù Đổng bảo mấy năm nay khách thập phương mới coi đây là một điểm đến trong hành trình du lịch ven bờ sông Đuống. Chúng tôi nghĩ có lẽ bởi lễ hội Gióng đã được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại.
blank
Người dân giặt chiếu dưới hồ nước - Ảnh: Hải Dương
blank
Giếng cổ rêu phong trong đền Phù Đổng - Ảnh: Hải Dương
blank
Bình yên nơi chùa Kiến Sơ - Ảnh: Hải Dương

3. Không khói hương, chẳng bon chen câu kéo của những quán hàng rong… có lẽ đó là điều hạnh phúc với chúng tôi. Bởi cái tĩnh lặng của làng quê khi ngồi bên gốc đa sẽ du hồn ta lạc vào miền truyền thuyết.

Và cũng bởi trước chuyến đi mọi người đều muốn tránh sự ồn ã của nhịp sống nội thành. Vậy nên không phải mùa lễ hội, chẳng đúng hôm rằm, mồng một khi vãn cảnh nơi đây lại cho ta cảm giác khoan thai lạ thường.

Tôi cứ ngắm mãi cây đa cổ thụ với những bà lão ngồi dưới gốc tâm tình sau phiên chợ sớm, rồi ngước lên cổng đình uy nghi mà bỗng như thấy mình đã thích vùng đất này mất rồi.

Nhiều đứa trẻ vẫn luôn tin truyền thuyết là có thật và khi lớn lên không ít người đã tò mò đi tìm sự thật hoang đường ấy. Chúng tôi cũng vậy.
Sau khi lang thang ở đền Phù Đổng, chùa Kiến Sơ, mọi người bắt đầu rủ nhau đi xuống tận bến sông Đuống để tìm xem có dấu chân khổng lồ ngày xửa ngày xưa không. Dấu chân mà mẹ Thánh Gióng đã ướm thử rồi sinh ra Ngài.

Tre đằng ngà như trong truyền thuyết cách xã Phù Đổng vài cây số giờ chẳng còn khóm nào nữa và tất nhiên dấu chân thần thánh ấy chưa bao giờ tồn tại ở đời thực. Thay vào đó, giờ đây nằm bình yên ngoài chân đê ấy là ngôi đền Hạ, nơi thờ người đàn bà đã sinh ra Phù Đổng Thiên Vương.
blank
Gốc đa già - nơi mọi người tâm tình sớm hôm - Ảnh: Hải Dương
blank
Phiên chợ quê bình dị bên triền đê. - Ảnh: Hải Dương

4. Khi cái nắng đã nhô cao đỉnh đầu, mọi người lại cùng nhau vào một quán nhỏ bên chợ để thưởng thức bát chè, que kem mát lạnh.

Không cần phải có những chuyến đi xa, đắt tiền mà chỉ một buổi lang thang nơi triền đê sông Đuống cũng đã nạp đủ năng lượng sống, cảm hứng để chúng tôi đón một tuần lao động mới.

HẢI DƯƠNG
01 Tháng Mười 2014(Xem: 5930)
Dân ca Ví, Giặm là “thổ sản” độc đáo trong kho tàng dân ca Nghệ Tĩnh, thể hiện đậm nét bản sắc riêng của con người xứ Nghệ. Hát Ví, hát Giặm đã tồn tại hàng trăm năm nay trong đời sống nhân dân xứ Nghệ, được lưu truyền qua nhiều thế hệ cho đến ngày nay.
08 Tháng Chín 2014(Xem: 8254)
Doãn Quốc Sỹ là một nhà văn, nhà giáo nổi tiếng tại miền Nam Việt Nam từ trước 1975. Ông đã dậy học tại các trường Trung học như Nguyễn Khuyến (Nam Định) Chu Văn An (Hà Nội) Trần Lục (Sài Gòn). Làm Hiệu trưởng trường Trung học Hà Tiên, Giáo sư trường Trung học Hồ Ngọc Cẩn, Giáo sư trường Đại học Văn khoa Sài Gòn và Đại học Sư phạm Sài Gòn Giữa thập niên 60, ông du học tại Hoa Kỳ về ngành Giáo dục và trở về nước dậy học cho tới 1975.
28 Tháng Tám 2014(Xem: 5645)
Một giá hầu bóng đang cử hành giá “Quan lớn Tuần Tranh” tại đền ngã Năm Sàigon. Khởi động cho giá hầu là ban nhạc Cung Văn gồm đàn nguyệt, đàn đáy, phách, trống chầu, trống con, sáo, ngâm hát những bài ca vinh danh vị tướng “Trấn thủ Lưu đồn” trong lịch sử Việt Nam.
21 Tháng Tám 2014(Xem: 6718)
Trước mắt tôi là sưu tập Văn Nghệ số 40 ra 3-1953. Lúc này cơ quan Hội văn nghệ đang đóng ở rừng Việt Bắc. Nhân cái chết của Stalin, tạp chí của Hội ra một số đặc biệt, không chỉ Tố Hữu mà nhiều tác giả khác có bài liên quan tới sự kiện này.
07 Tháng Tám 2014(Xem: 5810)
Nhân câu chuyện bầu chọn, đề cử và chỉ định cán bộ tại Việt Nam trước Đại hội Đảng Cộng sản dự kiến vào năm 2016 đang thu hút sự chú ý của dư luận, BBC Tiếng Việt xin giới thiệu một số trích dẫn lịch sử liên quan đến chế độ quan tước và thế tập thời phong kiến để bạn đọc tham khảo:
20 Tháng Ba 2014(Xem: 6436)
Kể từ ngày 20 tháng Ba cho đến 20 tháng Năm năm 2014, Viện Lưu trữ Quốc Gia (Archives Nationales) tổ chức cuộc triển lãm với tựa đề ‘‘Quan hệ Việt-Pháp qua bốn thế kỷ’’. Sau khi được trưng bày ở Hà Nội và Sài Gòn, nay cuộc triển lãm được đưa sang Paris, trong khuôn khổ chương trình Năm Việt Nam tại Pháp.
06 Tháng Ba 2014(Xem: 6597)
Chùa Hương (Hà Nội), đến hẹn lại lên, sau Tết Nguyên đán Canh Dần 2010, chỉ trong duy nhất cái ngày khai hội thôi, đất Phật đã đông đến kỷ lục: 6 vạn lượt khách/ngày! Bên cạnh tắc đường, trộm cắp, chèn ép khách..., nạn xả thịt thú rừng diễn ra ngang nhiên và kinh hoàng.
23 Tháng Hai 2014(Xem: 4730)
Dưới đây là bài nói chuyện có ghi âm của Ls Lâm Lễ Trinh trong buổi giới thiệu sách “Tuyết Xưa, Viết về Văn học” của Gs Trần Ngọc Ninh ngày 29.9.2002 tại Viện Việt Học, Intitute of Vietnamese Studies, ở số 15355 Đại lộ Brookhurst, Westminster, Californie
06 Tháng Hai 2014(Xem: 9249)
Vào những ngày đầu xuân, Người Việt có thú vui là đi xem quẻ đầu năm, xem gia đạo có được yên lành ấm no trong năm mới hay không? Cũng vì thế, mời quý thính giả cùng đến với Hòa Ái và chiêm tinh gia Phước Lộc để nghe chia sẻ về quẻ “kỳ môn độn giác” của năm Giáp Ngọ.
11 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 7249)
Đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam vừa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Quyết định trên được đưa ra tại phiên họp ngày 5/12 của Ủy ban Liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO diễn ra ở Baku, Azerbaijan, từ ngày 2/12-7/12, Thông tấn xã Việt Nam đưa tin.
25 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5749)
Theo ông, Tổng thống Eisenhower (Jan1953-Jan 1961) cho rằng nếu Đông dương mất về tay CS sẽ là mối đe dọa Mỹ nhưng người Mỹ không muốn đưa quân vào (1). Năm 1954 Eisenhower nói nếu Đông Dương mất, Đông Nam Á sẽ mất theo y như ván cờ Domino, Mỹ đã thỏa thuận với khối SEATO (2) để bảo vệ Đông Dương và đã bơm 7 tỷ viện trợ quân sự kinh tế cho Việt Nam Cộng Hòa từ 1955-1961.
21 Tháng Mười Một 2013(Xem: 6700)
Ngày 19 tháng 11 năm 1863, Abraham Lincoln, đứng trên một cánh đồng ở Pennsylvania đã đọc bài diễn văn ngắn trước đám đông mà có lẽ chính những người có mặt cũng khó có thể nghe được từng lời ông nói.
17 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5931)
Theo các nhà ngữ học thì tiếng Mỹ là thứ tiếng nói vay mượn rất nhiều từ ngữ của các tiếng khác trên khắp thế giới, vì vậy mà nó rất dồi dào và sống động, nó là tiếng nói số một của loài người hiện nay Theo tôi thì tiếng Việt cũng không thua kém chi. Nó đang đứng thứ 12 về số đông người nói [83 triệu] và đang lan ra khắp thế giới tự do từ cái biến cố 1975.
05 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5357)
Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, có rất ít phụ nữ nổi bật trên chính trường. Đấy không phải là bởi vì phụ nữ nước ta không có tài làm chính trị, mà bởi vì ngày xưa phụ nữ luôn bị kềm kẹp trong cái câu “tam tòng tứ đức”, luôn sống trong cái cảnh “khuê môn bất xuất”. Chính vì thế, nhân vật nữ nào được nổi bật thì ất phải là kiệt xuất lắm. Và cách đây hơn 800 năm, lịch sử Đại Việt đã biết đến một phụ nữ kiệt xuất có tài kinh bang tế thế: Thái Hậu Ỷ Lan.
24 Tháng Mười 2013(Xem: 7224)
Từ sự kiện: “Thỏa thuận về việc thành lập Viện Khổng Tử tại Trường Đại học Quốc gia Hà Nội” được đề cập đến trong tuyên bố chung ngày 15/10/2013 sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, nhiều nhân sỹ trí thức trong nước đã lên tiếng lo ngại về mục đích thật sự của nó.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 4737)
Trong những thập niên gần đây, nhân chủng học là ngành khoa học thực hiện được nhiều tiến bộ vượt bực trong công trình nghiên cứu để tìm đáp số cho các vấn đề liên hệ đến đời sống con người . Văn hóa là khái niệm chủ yếu cùa nhân chủng học.Tuy nhiên đến nay , các học giả vẫn chưa hoàn toàn đồng ý với nhau về định nghĩa chung của văn hóa .
01 Tháng Mười 2013(Xem: 6139)
Hai năm trước, khi đến thăm Bảo tàng Quốc gia Malaysia ở Kualar Lumpur, tôi đã thấy nhà rông, cồng chiêng và cột nhà mồ như ở Tây Nguyên, Việt Nam và hiểu rằng văn minh Đông Nam Á cổ đã trải rộng thế nào ở châu Á lục địa.
04 Tháng Bảy 2013(Xem: 4975)
Hoa Kỳ lập quốc 1776 có 4 triệu dân, ngày nay 2013 có 314 triệu. Qua hai trăm ba mươi năm gia tăng 310 triệu.-- Năm 1976 người Việt tại Mỹ có 170 ngàn, ngày nay có 1 triệu 700 ngàn.
24 Tháng Sáu 2013(Xem: 7438)
Non nước hữu tình với cảnh ngư dân và bầy trâu, bãi biển thơ mộng với làn nước trong xanh như ngọc đổ ra biển Đông đã tạo cho phố cổ Hội An một nét đẹp yên bình quyến rũ du khách.