Nhật Bản gửi công hàm phản đối Bắc Kinh đến Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc

22 Tháng Giêng 20217:24 SA(Xem: 275)

VĂN HÓA ONLINE - ĐÔNG HẢI LIỆT QUỐC - THỨ SÁU 22 JAN 2021

Ý kiến-Bài vở vui lòng gởi về:  lykientrucvh@gmail.com (VănHóa Online-California)


Nhật Bản gửi công hàm phản đối Bắc Kinh đến Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc


Công hàm của phái đoàn thường trực Nhật Bản gửi lên Liên Hiệp Quốc phản đối yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông là công hàm mới nhất trong một loạt các công hàm tương tự được các nước gửi lên Liên Hiệp Quốc từ tháng 12 năm 2019 và trong suốt năm 2020 đến nay.


Các nước Việt Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia cũng đều đã gửi công hàm lên UN để phản đối Trung Quốc.


Ngoài ra, một loạt nước không nằm trong khu vực Biển Đông cũng đã có công hàm tương tự bao gồm Hoa Kỳ, Australia, Pháp, Đức và Anh.


image0012 Khu trục hạm Mỹ USS John S.McCain (DDG 56) và Nhật JS Kirisame (DD 104) cùng Hộ tống hạm Úc HMAS Arunta (FFH 151) tập trận chung ở Biển Đông vào cuối tháng 10.2020 . Ảnh: PACOM


image004Tàu công binh Trung cộng đang nạo vét ở Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa. Ảnh chụp ngày 21/5/2015. Reuters


Cuộc chiến công hàm tiếp diễn, Tokyo nhập cuộc tố cáo Bắc Kinh


22/01/2021


image005Đá Vành Khăn, trong vùng quần đảo Trường Sa, Biển Đông. Ảnh do không quân Philipines chụp qua khoang của kính máy bay ngày 11/05/2015. REUTERS/Ritchie B. Tongo/Pool TPX


Mai Vân


Các hành động coi thường luật pháp quốc tế của Trung Quốc tại Biển Đông tiếp tục bị vạch trần tại Liên Hiệp Quốc. Trong một động thái chắc chắn sẽ khiến Trung Quốc tức tối, Nhật Bản mới đây đã gửi công hàm ghi ngày 19/01/2021 đến tổng thư ký Liên Hiệp Quốc bác bỏ các đường cơ sở mà Bắc Kinh vẽ ra quanh một số thực thể địa lý trên Biển Đông, đồng thời cáo buộc Trung Quốc hạn chế quyền tự do hàng hải và hàng không trong khu vực. 


Nhật Bản là nước mới nhất chính thức ra công hàm phản đối Trung Quốc trước Liên Hiệp Quốc về vấn đề Biển Đông.


Công hàm mang ký hiệu SC/21/002 của phái đoàn thường trực của Nhật Bản tại Liên Hiệp Quốc nêu rõ mục tiêu của Tokyo là nhằm đáp trả công hàm CML/63/2020 mà Trung Quốc đã gởi đến Liên Hiệp Quốc vào năm ngoái để bác bỏ công hàm chung của ba nước Pháp, Đức và Anh. Công hàm của Nhật bao gồm hai điểm chính:


Tokyo trước hết “ bác bỏ lập trường của Trung Quốc cho rằng ‘việc vẽ đường cơ sở phân định lãnh hải mà Trung Quốc thực hiện quanh các đảo và đá ở Biển Đông là phù hợp với Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển UNCLOS và luật pháp quốc tế nói chung’ ”.


Không có quyền vẽ đường cơ sở ở Biển Đông


Đối với Nhật Bản, UNCLOS đã thiết lập những điều kiện để áp dụng đường cơ sở một cách cụ thể và đầy đủ, trong khi Trung Quốc đã không thể viện dẫn các điều khoản liên quan của UNCLOS để khẳng định tính hợp pháp của các đường cơ sở này”.


Publicité


Tokyo khẳng định: “Không có chuyện một quốc gia thành viên biện minh cho việc áp dụng những đường cơ sở mà không đáp ứng các điều kiện được quy định trong khuôn khổ UNCLOS”.


Điểm thứ hai mà Nhật Bản phản bác là tuyên bố của Trung Quốc trong công hàm CML/63/2020 về quyền tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.


Không có quyền hạn chế tự do hàng không và hàng hải


 Theo Nhật Bản: Quyền tự do hàng hải và hàng không phải được đảm bảo trên vùng biển và không phận xung quanh và bên trên các thực thể biển được xác định là bãi cạn lúc chìm lúc nổi (low-tide elevation), vốn không có lãnh hải và không phận, như những gì đã được ghi nhận trong phán quyết về Biển Đông ngày 12/07/2016, một phán quyết mang tính chất chung cuộc và ràng buộc đối với tất cả các bên tranh chấp.


Công hàm của Nhật Bản tuy nhiên cũng ghi nhận sư kiện là “Trung Quốc đã không công nhận phán quyết, và đã khẳng định họ có 'chủ quyền' trên biển và trên không xung quanh và bên trên những thực thể được xác định là lúc chìm lúc nổi”, và trong thực tế đã “phản đối việc phi cơ Nhật Bản bay qua khu vực xung quanh Đá Vành Khăn và tìm cách hạn chế quyền tự do hàng không trên Biển Đông”.


Danh sách các nước ra công hàm phản đối Trung Quốc dài thêm


Nhật Bản như vậy là nước mới nhất tham gia vào điều mà báo chí gọi là “cuộc chiến công hàm” về Biển Đông, cùng với các nước ngoài vùng như Anh, Pháp, Đức, Úc và Mỹ, và các quốc gia trong vùng như Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia bác bỏ các yêu sách quá đáng và phi pháp của Trung Quốc tại Biển Đông.


Đối với nhật báo Hồng Kông South China Morning Post (SCMP) ngày 21/01/2021, công hàm của Tokyo rất đáng chú ý vì rất hiếm khi Nhật Bản - đang có tranh chấp lãnh thổ riêng với Trung Quốc ở Biển Hoa Đông - công khai phản đối hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông, cho dù Tokyo trước đó đã nhiều lần thúc giục Bắc Kinh công nhận phán quyết 2016 của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye về Biển Đông.


Theo Trần Tương Miểu (Chen Xiangmiao), một chuyên gia thuộc Viện Nghiên Cứu Nam Hải của Trung Quốc cho rằng việc gới công hàm “có thể là một cách để Nhật Bản nâng cao vị thế trong các cuộc đàm phán [về Biển Hoa Đông] với Trung Quốc”. Do việc Tokyo là đồng minh thân cận của Washington, lập trường cứng rắn của Nhật Bản về Biển Đông sẽ được Mỹ hoan nghênh, cho dù đó là chính quyền Donald Trump hay chính quyền Joe Biden.


Nhật Bản giúp gia tăng trọng lượng của phán quyết Biển Đông


Riêng giáo sư Yoichiro Sato thuộc Đại Học Châu Á-Thái Bình Dương Ritsumeikan ở Nhật Bản thì thấy rằng việc Nhật Bản tham gia vào “liên minh luật pháp quốc tế” phản đối Trung Quốc về Biển Đông đã củng cố thêm “trọng lượng của phán quyết trọng tài năm 2016”.  Tuy nhiên, theo ông Sato, khác với Mỹ và các đồng minh - vốn bác bỏ điều mà Bắc Kinh gọi là quyền lịch sử của họ đối với Biển Đông - công hàm của Nhật Bản chỉ đề cập đến việc Trung Quốc cản trở quyền tự do hàng hải và hàng không chung quanh các bãi ngầm và thực thể nửa chìm nửa nổi không có quyền sản sinh ra lãnh hải.


Theo ông Sato, tranh chấp với Bắc Kinh ở biển Hoa Đông có thể làm phức tạp thêm vị thế của Tokyo ở Biển Đông: “Thái độ thận trọng của Nhật Bản chủ yếu bắt nguồn từ nỗi lo ngại theo đó Trung Quốc có thể trả đũa ở Biển Hoa Đông trong tranh chấp về quần đảo Senkaku nếu Tokyo can dự quá mạnh vào Biển Đông”.


Dẫu sao theo giáo sư Sato, sự hiện diện của các tàu tuần duyên Trung Quốc gần Senkaku “đã thuyết phục Nhật Bản rằng sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở cả hai vùng biển đều xuất phát từ chủ nghĩa dân tộc và ý định bành trướng” của nước này.


++++++++++++++++++++++++++++++++++


Nhật Bản chung tay đáp trả Trung Quốc ở Biển Đông


Ngô Minh Trí


    22/01/2021  Thanh Niên


Việc Nhật Bản gửi công hàm lên LHQ để phản đối lập trường của Trung Quốc về Biển Đông góp phần mạnh mẽ vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế nhằm hình thành sức ép pháp lý để ngăn cản các hành vi của Bắc Kinh ở vùng biển này.


image0012 tàu khu trục Mỹ USS John S.McCain (DDG 56) và Nhật JS Kirisame (DD 104) cùng tàu hộ tống Úc HMAS Arunta (FFH 151) tập trận chung ở Biển Đông vào cuối tháng 10.2020 . Ảnh: PACOM


Như Thanh Niên đã thông tin, phái đoàn đại diện thường trực của Nhật Bản tại LHQ ngày 19.1 gửi công hàm lên Tổng thư ký LHQ để bác bỏ yêu sách của Trung Quốc đối với chủ quyền trên Biển Đông. Công hàm nêu rõ với tư cách là quốc gia tham gia Công ước LHQ về luật Biển (UNCLOS), Nhật Bản bác bỏ quan điểm của Trung Quốc vốn cho rằng “việc Bắc Kinh vẽ đường cơ sở lãnh hải trên các đảo và bãi đá ngầm ở Biển Đông là phù hợp với UNCLOS và pháp luật quốc tế”.


Đảm bảo tự do hàng hải


“UNCLOS đặt ra một cách cụ thể và đầy đủ các điều kiện để áp dụng các đường cơ sở, tuy nhiên Trung Quốc không thể dẫn ra được các điều khoản liên quan của UNCLOS để khẳng định tính hợp pháp của các đường cơ sở trên. Không hề có một cơ sở nào để một quốc gia thành viên biện hộ cho việc áp dụng những đường cơ sở không thỏa mãn các điều kiện UNCLOS nêu ra”, theo công hàm của Nhật Bản.


Trung Quốc cấm vận nhiều cựu quan chức dưới thời ông Trump


image008Cựu ngoại trưởng Mike Pompeo. Ảnh: Reuters


Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm qua 21.1 tuyên bố áp đặt lệnh cấm vận đối với 28 cựu quan chức trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo vì họ đưa ra những chính sách “điên rồ” chống lại lợi ích của Trung Quốc, theo Reuters. Ngoài ông Pompeo, danh sách cấm vận của Trung Quốc bao gồm cựu Cố vấn thương mại Peter Navarro, cựu Cố vấn an ninh quốc gia Robert O'Brien và cựu Bộ trưởng Y tế Alex Azar.


Theo lệnh cấm vận, 28 cựu quan chức Mỹ cùng người thân gia đình sẽ bị cấm nhập cảnh Trung Quốc đại lục, Hồng Kông và Macau. Những công ty, tổ chức liên quan đến 28 người này cũng bị cấm làm ăn với Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích các cựu quan chức này có những hành động, chính sách “điên rồ” nhằm can dự vấn đề nội bộ, làm suy yếu lợi ích của Trung Quốc và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mối quan hệ hai nước.


Bắc Kinh có động thái này khi tân Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 20.1 tuyên thệ nhậm chức. Người phát ngôn Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ Emily Horne chỉ trích lệnh cấm vận của Trung Quốc là vô ích. Trước đó, trong những ngày cuối cùng của nhiệm kỳ, chính phủ ông Trump đẩy mạnh chính sách cứng rắn chống lại Trung Quốc trong nhiều vấn đề, bao gồm thương mại, an ninh, công nghệ, nguồn gốc của vi rút gây Covid-19 và nhân quyền. Phúc Duy


 Trả lời Thanh Niên ngày 21.1, GS Yoichiro Sato (chuyên về quan hệ quốc tế, Đại học Ritsumeikan Asia Pacific, Nhật Bản) phân tích: “Không giống như văn bản mà Mỹ đệ trình lên LHQ về Biển Đông, khiếu nại của Nhật Bản không nêu quan điểm chi tiết về nhiều bãi đá hay đảo nhân tạo, mà chỉ tập trung vào viện dẫn luật Biển quốc tế rằng việc cải tạo các bãi đá và đảo nhân tạo không làm thay đổi quy chế hàng hải xung quanh các thực thể này”.


“Điều này giúp Nhật Bản đảm bảo quyền lợi về tự do hàng hải ở Biển Đông”, GS Sato nói và phân tích rằng sau một thời gian thì Nhật Bản mới tiến hành đệ trình khiếu nại lên LHQ vì lâu nay nước này lo ngại Trung Quốc sẽ “ăn miếng trả miếng” bằng cách gây rối xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư mà hai bên đang tranh chấp ở biển Hoa Đông.


“Nhưng những năm gần đây, việc Trung Quốc ngày càng gia tăng triển khai tàu hải cảnh xâm nhập các vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư khiến Nhật Bản nhận ra rằng các hành vi gây rối của Bắc Kinh ở Biển Đông lẫn biển Hoa Đông đều xuất phát từ chủ nghĩa dân tộc và ý đồ bành trướng”, GS Sato nhận xét.


Ngăn chặn hành vi của Bắc Kinh


Tương tự, PGS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản; học giả tại Quỹ châu Á - Thái Bình Dương ở Canada) đánh giá động thái trên của Nhật Bản nằm trong nỗ lực nhằm đảm bảo rằng 2 vùng biển liền kề nhau là Biển Đông và biển Hoa Đông không nằm dưới kiểm soát ngày càng hung hăng của Trung Quốc.


Cùng quan điểm khi trả lời Thanh Niên, ông Carl O.Schuster (cựu Giám đốc bộ phận điều hành của Trung tâm tình báo hỗn hợp - Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của hải quân Mỹ và đang giảng dạy ở Đại học Hawaii về quan hệ quốc tế, lịch sử) phân tích: “Tokyo có động thái trên vì lo ngại các hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông, vì vùng biển này có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Nhật Bản cũng như tổng thể an ninh của khu vực châu Á. Nhật Bản đã phát triển thịnh vượng dựa trên hệ thống quốc tế hiện tại, nên đang góp phần vào nỗ lực chung của châu Á để ngăn chặn các hành vi của Trung Quốc bành trướng hơn nữa ở Biển Đông. Việc khiếu nại Bắc Kinh lên LHQ nằm trong nỗ lực vừa nêu”.


Tăng cường phối hợp quốc tế


Cũng theo ông Schuster thì: “Nhật Bản trở thành quốc gia mới nhất ở khu vực sau VN, Malaysia, Indonesia và Úc gửi văn bản lên LHQ để phản ứng Trung Quốc về Biển Đông”.


Cùng quan điểm, GS Sato đánh giá: “Việc Nhật Bản đứng vào liên minh pháp lý quốc tế làm tăng thêm sức nặng cho phán quyết của tòa trọng tài quốc tế năm 2016 đã bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông”.


Tương tự, PGS Nagy nhận xét: “Thông qua việc khiếu nại lên LHQ, Nhật Bản muốn thể hiện cam kết với các thể chế quốc tế, làm rõ mức độ cũng như cách thức Trung Quốc đang né tránh pháp luật trong ý đồ bá quyền ở các tuyến hàng hải quan trọng. Mục tiêu then chốt của việc khiếu nại là tạo ra sự đồng thuận quốc tế để hạn chế các hành vi của Bắc Kinh vốn nhằm phục vụ tham vọng thống trị các tuyến hàng hải ở Thái Bình Dương”.


Đánh giá hiệu quả của việc phối hợp này trong tương lai, ông Schuster khuyến nghị: “Bước tiến triển tiếp theo cho Biển Đông sẽ phụ thuộc vào phản ứng bởi Trung Quốc và các nước trong khu vực. Sẽ có ý nghĩa mạnh mẽ hơn nếu các thành viên ASEAN và các quốc gia khác cùng tham gia đẩy mạnh các biện pháp để Trung Quốc phải trả giá về kinh tế và ngoại giao vì những hành vi hung hăng ở Biển Đông.


Do đó, cũng cần phải có một hệ thống thương mại kết nối Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ, châu Âu phối hợp xây dựng các chọn lựa thay thế để tránh sự phụ thuộc vào nền kinh tế Trung Quốc thì các biện pháp thương mại mới phát huy hiệu quả. Cũng từ cách thức này, còn cần phải có sự phối hợp để chuyển dần đầu tư khỏi Trung Quốc”.