Hợp tác Philippines - Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp Biển Đông

16 Tháng Tám 20165:23 CH(Xem: 8658)

"BÁO VĂN HÓA-CALIFORNIA"  THỨ  TƯ 17  AUGUST 2016


Hợp tác Philippines - Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp Biển Đông


image026

đảo Thị Tứ do Philippines kiểm soat


 (GDVN) - Philippines nên tham vấn Việt Nam về cơ chế quản lý tranh chấp với Trung Quốc, đặc biệt là sử dụng các đường dây nóng để ngăn chặn leo thang.


Hợp tác Philippines - Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp Biển Đông. Đó là nhận định của nhà nghiên cứu Mico A Galang từ Đại học Quốc phòng quốc gia Philippines trên East Asia Forum ngày 13/8. [1]


Quan hệ hợp tác Philippines - Việt Nam ngày càng chặt chẽ bởi Trung Quốc phiêu lưu, bành trướng Biển Đông


Nhà nghiên cứu Mico A Galang nhận xét:


"Trong những năm gần đây, hai nước Đông Nam Á này có quan hệ gần gũi hơn chủ yếu là do sự leo thang ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông. 


Lo ngại trước những nỗ lực của Bắc Kinh củng cố tuyên bố chủ quyền trong vùng biển tranh chấp, Manila và Hà Nội theo đuổi nỗ lực tăng cường hợp tác an ninh. Điển hình là việc hai nước ký tuyên bố chung về thiết lập quan hệ đối tác chiến lược (JSESP) ngày 17/11/2015.


image028

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh gặp Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Perfecto Yasay nhân dịp tham dự Hội nghị AMM 49. Ảnh: Phạm Kiên / TTXVN



Mặc dù bao gồm các lĩnh vực hợp tác khác nhau, JSESP có trọng tâm đặc biệt là về quốc phòng và an ninh. Hai nước đối tác chiến lược muốn thúc đẩy một khu vực hòa bình và ổn định, trong bối cảnh phát triển của cấu trúc chính trị, kinh tế và an ninh ở châu Á - Thái Bình Dương.


Sau phán quyết trọng tài vụ kiện Biển Đông, Việt Nam đã lên tiếng hoan nghênh phán quyết, trong đó Hà Nội cũng đã sớm xem xét đặt nền móng cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp. Việt Nam cũng đã khẳng định rằng, họ đang xem xét một hành động pháp lý tương tự chống lại (yêu sách phi lý, hành vi phạm pháp của) Trung Quốc.


Mặc dù phán quyết trọng tài là chung thẩm và có tính ràng buộc, sự thật là nó không thể được thi hành (chừng nào Trung Quốc vẫn tiếp tục chính sách "3 Không"). 


Vì vậy để đạt được mục tiêu xây dựng quan hệ láng giềng tốt, hòa bình an ninh ở Biển Đông, bây giờ Philippines cần xác định lại một cách thận trọng quan hệ với Trung Quốc cũng như các đồng minh và đối tác, bao gồm Việt Nam.


Cho dù có kế hoạch đàm phán với Bắc Kinh, Manila cũng phải đảm bảo rằng, quan hệ đối tác chiến lược với Hà Nội được duy trì vì lợi ích chiến lược chung của hai bên. Về vấn đề này, JSESP có thể đóng vai trò giảm căng thẳng trên vùng biển tranh chấp."


Philippines có thể tìm hiểu kinh nghiệm đối thoại với Trung Quốc từ Việt Nam


Theo Mico A Galang: "JSESP được xây dựng dựa trên thỏa thuận song phương hiện tại giữa Philippines và Việt Nam. Hai bên đồng ý sẽ trao đổi kinh nghiệm trong các chuyến thăm viếng lẫn nhau theo thỏa thuận quốc phòng giữa hai nước.


Hà Nội có thể chia sẻ cho Manila các chi tiết của cơ chế quản lý tranh chấp với Bắc Kinh.


Khi Nội các Tổng thống Rodrigo Duterte có kế hoạch đàm phán với Trung Quốc, các quan chức Philippines nên tham vấn Việt Nam về cơ chế quản lý tranh chấp với Trung Quốc, đặc biệt là sử dụng các đường dây nóng để ngăn chặn leo thang.


Mặc dù các đường dây nóng vẫn có những hạn chế như đã thấy trong vụ Trung Quốc hạ đặt (bất hợp pháp) giàn khoan 981 (trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam) năm 2014, nhưng những đường dây nóng này vẫn luôn được mở để sửa chữa mối quan hệ, có kênh đàm phán trong thời gian khủng hoảng.


Những cơ chế này cũng có thể giúp đỡ trong việc giảm thiểu tác động lan tỏa từ tranh chấp Biển Đông sang các vấn đề khác, lĩnh vực khác của quan hệ Trung - Phi.


Năm 2017 Philippines sẽ đảm nhiệm ghế Chủ tịch luân phiên ASEAN. Với sự hỗ trợ của Việt Nam, Philippines có thể đề xuất thiết lập đường dây nóng trực tiếp giữa Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN, các tương tác trực tiếp giữa lực lượng hải quân ASEAN.


Hà Nội và Manila cũng có thể hợp tác trao đổi thông tin liên quan đến hoạt động của Cảnh sát biển hai nước.


Mặc dù mềm mỏng với Bắc Kinh, nhưng Hà Nội vẫn thừa nhận rằng một sự cân bằng quyền lực với Trung Quốc cần phải dựa vào năng lực phòng thủ của Việt Nam và những nước chủ chốt trong khu vực. Nó sẽ góp phần vào sự ổn định của Biển Đông.


Mặc dù có yêu sách chồng lấn ở Biển Đông, nhưng sự khác biệt đó không ảnh hưởng đến quan hệ hai nước trong tương lai gần, quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Philippines có thể đóng vai trò nhất định trong quản lý tranh chấp."


Đoàn kết và đối thoại, giải quyết tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế là lựa chọn chung của Philippines và Việt Nam


Cá nhân người viết đồng ý với nhận định của nhà nghiên cứu Mico A Galang rằng, hợp tác giữa Philippines và Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp ở Biển Đông. Những yêu sách chồng lấn giữa 2 nước ở Biển Đông không ảnh hưởng nhiều đến quan hệ song phương.


Đặc biệt người viết đánh giá cao lập trường coi trọng đối thoại, giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế mà nhà nghiên cứu Philippines đề xuất.


Do đó, việc Tổng thống Rodrigo Duterte tìm cách đối thoại với Trung Quốc thiết nghĩ là một lựa chọn sáng suốt và cần thiết.


Đàm phán song phương với Trung Quốc không có nghĩa là nhân nhượng vô nguyên tắc hay "lép vế" trước Bắc Kinh, mà chỉ đơn giản là tìm cửa ngõ để đối thoại. Bởi những vấn đề có thể đưa ra đàm phán song phương chắc chắn là những tranh chấp song phương chứ không thể là tranh chấp đa phương.


Với thái độ "3 Không" chống phán quyết trọng tài hiện nay từ phía Trung Quốc, có thể thấy rất nhiều khó khăn đang chờ đợi Philippines, cần rất nhiều nỗ lực cũng như thiện chí của Manila để tìm ra "khe hẹp" đàm phán mà vẫn giữ thể diện cho Trung Quốc.


Theo The Straits Times ngày 14/8, trong chuyến đi Hồng Kông làm nhiệm vụ "phá băng" quan hệ với Trung Quốc tuần này của cựu Tổng thống Fidel Ramos, Manila đề xuất cách tiếp cận song song. 


Đó là trong lúc hai nước thúc đẩy hợp tác trên một số lĩnh vực, thì riêng các vấn đề gây tranh cãi như tranh chấp lãnh thổ cũng sẽ được "xử lý riêng", trước mắt là thông qua đối thoại giữa các tổ chức nghiên cứu, phi chính thức giữa hai nước.


Như thế sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho các cuộc đàm phán chính thức, trong khi có một nhóm khác đang làm việc này. Tuy nhiên đại diện phía Trung Quốc, bà Phó Oánh - Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội chỉ "ghi nhận" đề xuất này và về báo cáo lại Trung Nam Hải. [2]


Trong khi đó theo người viết, cho dù phán quyết trọng tài không thể thực thi ngay lập tức, nhưng không có nghĩa là nó không có cơ hội thực thi trong tương lai.


Rõ ràng lúc này không sức mạnh nào ép được Trung Quốc "khoanh tay xin lỗi", cho dù uy tín và danh dự của họ đã bị tổn hại nghiêm trọng sau phán quyết.


Nhưng trong tương lai vẫn có thể có cơ hội thực thi một phần hoặc toàn bộ phán quyết theo nhiều cách khác nhau, ít nhất là từ phía các bên yêu sách khác ở Biển Đông và dư luận quốc tế.


Nói như ông Masato Ohtaka, Phó Thư ký báo chí Nội các Nhật Bản được The Jakarta trích dẫn hôm 13/8, các nước trên thế giới cần tiếp tục thúc đẩy việc thực hiện phán quyết bất luận mất bao lâu đi nữa. [3]


Tài liệu tham khảo:


[1]http://www.eastasiaforum.org/2016/08/13/philippines-vietnam-partnership-can-help-manage-south-china-sea-dispute/


[2]http://www.straitstimes.com/asia/two-track-talks-for-philippines-and-china


[3]http://www.thejakartapost.com/news/2016/08/13/japan-urges-international-community-to-continue-its-support-of-un-ruling.html


Hồng Thủy 14/08/16

20 Tháng Sáu 2016(Xem: 8688)
"Hai hàng không mẫu hạm Mỹ cùng với 140 máy bay và 12.000 thủy quân bắt đầu cuộc tập trận tấn công ở ngoài khơi Philippines, trong một hành động được xem là để bảo vệ đồng minh trước sức mạnh đe dọa của Trung Quốc tại biển Đông".
16 Tháng Sáu 2016(Xem: 8906)
Sự kiện Vịnh Bắc Bộ, đừng quên Trường Sa!
12 Tháng Sáu 2016(Xem: 8550)
"Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng trước cũng đã tuyên bố tại một hội thảo khoa học Trung Quốc như sau: "Biển sâu chứa đựng nhiều kho tàng chưa được phát hiện và phát triển. Để có thể tiếp cận được với những kho tàng này, chúng ta cần phải nắm các công nghệ chủ chốt xuống biển sâu, thăm dò biển sâu và phát triển biển sâu".
07 Tháng Sáu 2016(Xem: 8088)
"Đô đốc John Richardson, Tư lệnh Hải quân Hoa Kỳ đã lên thăm hàng không mẫu hạm nguyên tử John C.Stennis đang hoạt động tại Biển Đông trong hai ngày 05 và 06/06/2016. Chuyến thăm này diễn ra ngay trước đối thoại thường niên Mỹ-Trung tại Bắc Kinh".
01 Tháng Sáu 2016(Xem: 8812)
"Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Eleanor Wang tuyên bố rằng chính phủ của bà Thái Anh Văn, mới nhậm chức hôm 20/5, sẽ giữ nguyên quan điểm mà Đài Bắc đã duy trì suốt 60 năm qua".
30 Tháng Năm 2016(Xem: 8545)
"Tuần trước tại Washington, Đô đốc Harry Harris cho biết: "Chúng tôi cần hợp tác với Trung Quốc ở khu vực có thể hợp tác, đối đầu với Trung Quốc ở khu vực cần phải đối đầu". Ông hình dung các hành vi của Trung Quốc có lúc có "tính khiêu khích và tính tấn công".
26 Tháng Năm 2016(Xem: 8442)
"Điều đáng nói là căn cứ vào những gì đang được thảo luận, nhân thượng đỉnh G7 mở ra tại Nhật Bản trong hai ngày 26-27/05, Bắc Kinh cũng sẽ phải lãnh một ngón đòn ngoại giao thứ hai vì những hành động quá đáng của họ, đặc biệt là tại Biển Đông".
23 Tháng Năm 2016(Xem: 8830)
Ngay tại Hà Nội, nhân ngày công du đầu tiên, tổng thống Mỹ Barack Obama vào hôm nay 23/05/2016 đã công khai loan báo quyết định dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam. Theo nhận định của giáo sư Carl Thayer, Học Viện Quốc Phòng Úc, ông Obama như vậy đã gởi đi một thông điệp cứng rắn hướng về cả Trung Quốc lẫn Việt Nam.
15 Tháng Năm 2016(Xem: 8927)
Hai tướng Mỹ - Hoa họp bàn
09 Tháng Năm 2016(Xem: 10006)
"Chiếc lá thuyền chài dường như đang rình rập đàn cá chui vào rọ. Tội nghiệp đàn cá hiền lành rung rinh vẫy đuôi chào mừng phơi lưới giăng giăng. Tội nghiệp, nó là ân nhân mang lại niềm vui cho kẻ nghèo khó. Có bao nhiêu triệu gia đình nghèo ăn cá nhỉ. Tôi cũng không rõ. Chả có thống kê nào ghi chú về điều này. Người nghèo hay dễ bị bỏ quên".
02 Tháng Năm 2016(Xem: 11216)
Xin minh định: tôi không phải là một nhà viết Sử, biên khảo Sử, hay một nhà hải dương chuyên nghiên cứu về biển - đảo. Tôi chỉ là một nhà báo bình thường sống và làm việc ở nam California, do thôi thúc của nghề nghiệp mà lai vãng tới những "tọa độ" có cơ hội tìm đến. Thế cho nên, những cái gì mà tôi nhìn thấy, sờ thấy, nghe thấy ở Việt Nam - Trường Sa, ... tôi có bổn phận ghi chép lại trong sự hiểu biết giới hạn và có thể không thoát khỏi đặc chứng của tình cảm vụn vặt. (Theo lời người viết)
19 Tháng Tư 2016(Xem: 9664)
Chiến sự Biển Đông: Mũi tên xám lớn: Đường tiến quân xâm lược của Bắc kinh xâm lược Việt Nam và Đông Nam Á. Đồ họa VĂN HÓA MAP - Lê Duẩn: "Bè lũ phản động Bắc Kinh đều muốn xâm lược VN và Đông Nam Á"
18 Tháng Tư 2016(Xem: 9333)
"The Washington Post ngày 13/4 nhận định, Trung Quốc có tham vọng cuồng nhiệt là kiểm soát (phi pháp) toàn bộ Biển Đông, phần nào là để xây dựng "công sự/nơi ẩn náu" cho tàu ngầm của họ, khu vực này là một vùng biển có độ sâu trên 2.400 m và rãnh biển có thể giúp tàu ngầm ẩn náu".
13 Tháng Tư 2016(Xem: 8766)
"Reuters ngày 13/4 dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao giấu tên cho biết, Việt Nam và Philippines đang thảo luận về khả năng diễn tập quân sự và tuần tra hải quân chung trên Biển Đông. Thông tin được đưa ra khi Bộ Quốc phòng hai nước đang tổ chức đối thoại song phương cấp Thứ trưởng về chính sách quốc phòng hai nước lần đầu tiên tại Hà Nội".
12 Tháng Tư 2016(Xem: 12110)
Tình hình chiến sự biển Đông Năm nay, Trung Quốc tiếp tục kéo giàn khoan 981 ra khu vực này rõ ràng cho thấy, ý đồ dùng nó làm công cụ để âm mưu hiện thực hóa đường lưỡi bò, vở kịch giàn khoan 981 sẽ trở thành một "trạng thái bình thường mới". Dù Việt Nam có phản đối cũng khó ngăn chặn được quyết tâm (dã tâm) này của Trung Quốc.