Hợp tác Philippines - Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp Biển Đông

16 Tháng Tám 20165:23 CH(Xem: 2932)

"BÁO VĂN HÓA-CALIFORNIA"  THỨ  TƯ 17  AUGUST 2016


Hợp tác Philippines - Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp Biển Đông


image026

đảo Thị Tứ do Philippines kiểm soat


 (GDVN) - Philippines nên tham vấn Việt Nam về cơ chế quản lý tranh chấp với Trung Quốc, đặc biệt là sử dụng các đường dây nóng để ngăn chặn leo thang.


Hợp tác Philippines - Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp Biển Đông. Đó là nhận định của nhà nghiên cứu Mico A Galang từ Đại học Quốc phòng quốc gia Philippines trên East Asia Forum ngày 13/8. [1]


Quan hệ hợp tác Philippines - Việt Nam ngày càng chặt chẽ bởi Trung Quốc phiêu lưu, bành trướng Biển Đông


Nhà nghiên cứu Mico A Galang nhận xét:


"Trong những năm gần đây, hai nước Đông Nam Á này có quan hệ gần gũi hơn chủ yếu là do sự leo thang ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông. 


Lo ngại trước những nỗ lực của Bắc Kinh củng cố tuyên bố chủ quyền trong vùng biển tranh chấp, Manila và Hà Nội theo đuổi nỗ lực tăng cường hợp tác an ninh. Điển hình là việc hai nước ký tuyên bố chung về thiết lập quan hệ đối tác chiến lược (JSESP) ngày 17/11/2015.


image028

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh gặp Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Perfecto Yasay nhân dịp tham dự Hội nghị AMM 49. Ảnh: Phạm Kiên / TTXVN



Mặc dù bao gồm các lĩnh vực hợp tác khác nhau, JSESP có trọng tâm đặc biệt là về quốc phòng và an ninh. Hai nước đối tác chiến lược muốn thúc đẩy một khu vực hòa bình và ổn định, trong bối cảnh phát triển của cấu trúc chính trị, kinh tế và an ninh ở châu Á - Thái Bình Dương.


Sau phán quyết trọng tài vụ kiện Biển Đông, Việt Nam đã lên tiếng hoan nghênh phán quyết, trong đó Hà Nội cũng đã sớm xem xét đặt nền móng cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp. Việt Nam cũng đã khẳng định rằng, họ đang xem xét một hành động pháp lý tương tự chống lại (yêu sách phi lý, hành vi phạm pháp của) Trung Quốc.


Mặc dù phán quyết trọng tài là chung thẩm và có tính ràng buộc, sự thật là nó không thể được thi hành (chừng nào Trung Quốc vẫn tiếp tục chính sách "3 Không"). 


Vì vậy để đạt được mục tiêu xây dựng quan hệ láng giềng tốt, hòa bình an ninh ở Biển Đông, bây giờ Philippines cần xác định lại một cách thận trọng quan hệ với Trung Quốc cũng như các đồng minh và đối tác, bao gồm Việt Nam.


Cho dù có kế hoạch đàm phán với Bắc Kinh, Manila cũng phải đảm bảo rằng, quan hệ đối tác chiến lược với Hà Nội được duy trì vì lợi ích chiến lược chung của hai bên. Về vấn đề này, JSESP có thể đóng vai trò giảm căng thẳng trên vùng biển tranh chấp."


Philippines có thể tìm hiểu kinh nghiệm đối thoại với Trung Quốc từ Việt Nam


Theo Mico A Galang: "JSESP được xây dựng dựa trên thỏa thuận song phương hiện tại giữa Philippines và Việt Nam. Hai bên đồng ý sẽ trao đổi kinh nghiệm trong các chuyến thăm viếng lẫn nhau theo thỏa thuận quốc phòng giữa hai nước.


Hà Nội có thể chia sẻ cho Manila các chi tiết của cơ chế quản lý tranh chấp với Bắc Kinh.


Khi Nội các Tổng thống Rodrigo Duterte có kế hoạch đàm phán với Trung Quốc, các quan chức Philippines nên tham vấn Việt Nam về cơ chế quản lý tranh chấp với Trung Quốc, đặc biệt là sử dụng các đường dây nóng để ngăn chặn leo thang.


Mặc dù các đường dây nóng vẫn có những hạn chế như đã thấy trong vụ Trung Quốc hạ đặt (bất hợp pháp) giàn khoan 981 (trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam) năm 2014, nhưng những đường dây nóng này vẫn luôn được mở để sửa chữa mối quan hệ, có kênh đàm phán trong thời gian khủng hoảng.


Những cơ chế này cũng có thể giúp đỡ trong việc giảm thiểu tác động lan tỏa từ tranh chấp Biển Đông sang các vấn đề khác, lĩnh vực khác của quan hệ Trung - Phi.


Năm 2017 Philippines sẽ đảm nhiệm ghế Chủ tịch luân phiên ASEAN. Với sự hỗ trợ của Việt Nam, Philippines có thể đề xuất thiết lập đường dây nóng trực tiếp giữa Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN, các tương tác trực tiếp giữa lực lượng hải quân ASEAN.


Hà Nội và Manila cũng có thể hợp tác trao đổi thông tin liên quan đến hoạt động của Cảnh sát biển hai nước.


Mặc dù mềm mỏng với Bắc Kinh, nhưng Hà Nội vẫn thừa nhận rằng một sự cân bằng quyền lực với Trung Quốc cần phải dựa vào năng lực phòng thủ của Việt Nam và những nước chủ chốt trong khu vực. Nó sẽ góp phần vào sự ổn định của Biển Đông.


Mặc dù có yêu sách chồng lấn ở Biển Đông, nhưng sự khác biệt đó không ảnh hưởng đến quan hệ hai nước trong tương lai gần, quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Philippines có thể đóng vai trò nhất định trong quản lý tranh chấp."


Đoàn kết và đối thoại, giải quyết tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế là lựa chọn chung của Philippines và Việt Nam


Cá nhân người viết đồng ý với nhận định của nhà nghiên cứu Mico A Galang rằng, hợp tác giữa Philippines và Việt Nam có thể giúp quản lý tranh chấp ở Biển Đông. Những yêu sách chồng lấn giữa 2 nước ở Biển Đông không ảnh hưởng nhiều đến quan hệ song phương.


Đặc biệt người viết đánh giá cao lập trường coi trọng đối thoại, giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế mà nhà nghiên cứu Philippines đề xuất.


Do đó, việc Tổng thống Rodrigo Duterte tìm cách đối thoại với Trung Quốc thiết nghĩ là một lựa chọn sáng suốt và cần thiết.


Đàm phán song phương với Trung Quốc không có nghĩa là nhân nhượng vô nguyên tắc hay "lép vế" trước Bắc Kinh, mà chỉ đơn giản là tìm cửa ngõ để đối thoại. Bởi những vấn đề có thể đưa ra đàm phán song phương chắc chắn là những tranh chấp song phương chứ không thể là tranh chấp đa phương.


Với thái độ "3 Không" chống phán quyết trọng tài hiện nay từ phía Trung Quốc, có thể thấy rất nhiều khó khăn đang chờ đợi Philippines, cần rất nhiều nỗ lực cũng như thiện chí của Manila để tìm ra "khe hẹp" đàm phán mà vẫn giữ thể diện cho Trung Quốc.


Theo The Straits Times ngày 14/8, trong chuyến đi Hồng Kông làm nhiệm vụ "phá băng" quan hệ với Trung Quốc tuần này của cựu Tổng thống Fidel Ramos, Manila đề xuất cách tiếp cận song song. 


Đó là trong lúc hai nước thúc đẩy hợp tác trên một số lĩnh vực, thì riêng các vấn đề gây tranh cãi như tranh chấp lãnh thổ cũng sẽ được "xử lý riêng", trước mắt là thông qua đối thoại giữa các tổ chức nghiên cứu, phi chính thức giữa hai nước.


Như thế sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho các cuộc đàm phán chính thức, trong khi có một nhóm khác đang làm việc này. Tuy nhiên đại diện phía Trung Quốc, bà Phó Oánh - Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội chỉ "ghi nhận" đề xuất này và về báo cáo lại Trung Nam Hải. [2]


Trong khi đó theo người viết, cho dù phán quyết trọng tài không thể thực thi ngay lập tức, nhưng không có nghĩa là nó không có cơ hội thực thi trong tương lai.


Rõ ràng lúc này không sức mạnh nào ép được Trung Quốc "khoanh tay xin lỗi", cho dù uy tín và danh dự của họ đã bị tổn hại nghiêm trọng sau phán quyết.


Nhưng trong tương lai vẫn có thể có cơ hội thực thi một phần hoặc toàn bộ phán quyết theo nhiều cách khác nhau, ít nhất là từ phía các bên yêu sách khác ở Biển Đông và dư luận quốc tế.


Nói như ông Masato Ohtaka, Phó Thư ký báo chí Nội các Nhật Bản được The Jakarta trích dẫn hôm 13/8, các nước trên thế giới cần tiếp tục thúc đẩy việc thực hiện phán quyết bất luận mất bao lâu đi nữa. [3]


Tài liệu tham khảo:


[1]http://www.eastasiaforum.org/2016/08/13/philippines-vietnam-partnership-can-help-manage-south-china-sea-dispute/


[2]http://www.straitstimes.com/asia/two-track-talks-for-philippines-and-china


[3]http://www.thejakartapost.com/news/2016/08/13/japan-urges-international-community-to-continue-its-support-of-un-ruling.html


Hồng Thủy 14/08/16

16 Tháng Năm 2017(Xem: 2421)
Vừa đi thăm Bắc Kinh trở về, ngày hôm nay 16/05/2017, tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố sẵn sàng cùng thăm dò khai thác tài nguyên Biển Đông với Trung Quốc và Việt Nam.
14 Tháng Năm 2017(Xem: 2465)
Trả lời kênh truyền hình Philippines ABS-CBN, đại sứ Jose Santa Romana cho biết cuộc đối thoại đầu tiên này là dịp mở đầu cho một « cơ chế tham vấn song phương » lâu dài, dự kiến sẽ diễn ra với nhịp độ hai lần một năm.
11 Tháng Năm 2017(Xem: 2369)
Chiến hạm hộ vệ tên lửa 532/Jing Zhou đang cập cảng Bạch Đằng giang.
07 Tháng Năm 2017(Xem: 2410)
Theo AFP, hồ sơ Biển Đông đã được ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson dành nhiều thời giờ để bàn thảo với các đồng sự 10 nước Đông Nam Á tại Washington hôm thứ Năm 04/05/2017 với thông điệp ASEAN có thể tin cậy vào trợ giúp của Mỹ để bảo vệ quyền tự do lưu thông trên biển và trên không.
04 Tháng Năm 2017(Xem: 2723)
Từ những phân tích nói trên, chúng tôi cho rằng COC khó có thể sớm được thông qua, trừ phi Trung Quốc thay đổi yêu sách phi lý của họ hoặc các bên đồng lòng bàn đến phương án tạm thời gạt vấn đề chủ quyền ra ngoài COC; mọi quy định của COC không làm thay đổi yêu sách chủ quyền của các quốc gia liên quan; vấn đề này sẽ được bàn thảo ở một diễn đàn khác. Ảnh: Lãnh đạo các nước Hiệp Hội Các Nước Đông Nam Á tại thượng đỉnh ASEAN lần thứ 30, Manila, Philippines, ngày 28/4/2017.REUTERS/Erik De Castro
27 Tháng Tư 2017(Xem: 2634)
Nếu thống nhất Nam-Bắc Triều Tiên, lính Mỹ sẽ có mặt ngay gần cửa ngõ Trung Quốc. Với Bắc Kinh, đây là điều không chấp nhận được. Nếu Washington vẫn muốn gắn các hồ sơ với nhau, thì Bắc Kinh còn có một yêu sách khác. Đó là Hoa Kỳ ngừng phản đối sự thống trị của Trung Quốc ở Biển Đông.
24 Tháng Tư 2017(Xem: 2557)
Đài CNN (Mỹ) dẫn nguồn tin từ một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết tàu ngầm lớp Ohio chạy bằng năng lượng hạt nhân có trang bị trên lửa dẫn đường USS Michigan dự kiến sẽ cập cảng ở Busan, Hàn Quốc trong hôm nay (25-4), đúng vào ngày Triều Tiên tiến hành kỷ niệm 85 năm thành lập Quân đội Nhân dân Triều Tiên.
23 Tháng Tư 2017(Xem: 3394)
Với tất cả những quy định pháp lý đủ để điều chỉnh có hiệu quả mọi quan hệ, tranh chấp diễn ra trong Biển Đông, COC có thể được coi là một bộ Luật Biển khu vực, trong đó có những nội dung hết sức quan trọng và phức tạp như: phạm vi điều chỉnh, chủ thể khách thể điều chỉnh…. Cụ thể là:
09 Tháng Tư 2017(Xem: 3340)
Lời mở viết về 10 hòn đảo ở Trường Sa tháng Tư năm 2014
02 Tháng Tư 2017(Xem: 2717)
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm nói trong một cuộc họp báo thường kỳ mỗi tháng: “Không có cái gọi là đảo nhân tạo. Hầu hết các công trình xây dựng đều dành cho mục đích dân sự, kể cả các cơ sở phòng thủ cần thiết”.
28 Tháng Ba 2017(Xem: 2874)
Reuters trích dẫn tuyên bố của giám đốc cơ quan tham vấn Minh Bạch Hàng Hải Châu Á AMTI Greg Poling cho biết hình ảnh vệ tinh chụp trong tháng này cho thấy Trung Quốc vừa trang bị thêm nhiều « ăng-ten » ra-đa trên hai đảo đá Chữ Thập và Subi .
26 Tháng Ba 2017(Xem: 2560)
"Tại sao các người (Mỹ) không đến gặp Trung Quốc để làm việc khi họ xây dựng các cấu trúc ở đó? Tại sao các người không quở trách họ? Tại sao các người không đưa đến 5 tàu sân bay? Và các người đã phải chờ cho đến khi vấn đề trở thành một vấn đề quốc tế liên quan đến nhiều nước" - ông Duterte nêu ví dụ trong hàm ý chỉ trích Mỹ.
23 Tháng Ba 2017(Xem: 2806)
Vào tuần trước, một quan chức Trung Quốc tiết lộ rằng nước này đang chuẩn bị xây dựng một số trạm quan sát môi trường ở Biển Đông, trong đó có một trạm trên bãi cạn Scarborough mà họ đã chiếm từ tay Philippines. Phía Philippines đã liên tiếp phản đối, và vào hôm nay, 22/03/2017, Trung Quốc đã cải chính là không hề có kế hoạch tiến hành xây dựng ở bãi cạn Scarborough. Lời cải chính của bộ Ngoại Giao Trung Quốc được đưa ra vài tiếng đồng hồ, sau khi chính quyền Manila xác nhận đã yêu cầu Bắc Kinh làm sáng tỏ vụ việc.
19 Tháng Ba 2017(Xem: 2721)
Ngày 19/03/2017 khi bị báo chí đặt câu hỏi về tin Trung Quốc loan báo sẽ thiết lập « cơ sở theo dõi môi trường » trên Scarborough mà họ đặt tên là Hoàng Nham, chiếm của Philippines năm 2012. Theo giải thích của tổng thống Rodrigo Duterte thì Manila không có cách nào ngăn chận Trung Quốc. Nếu động binh thì « toàn bộ quân đội và cảnh sát Philippines sẽ bị tiêu diệt, đất nước sẽ tan nát ».
14 Tháng Ba 2017(Xem: 3256)
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: “Chiến lược Việt Nam từ xưa tới nay vẫn là mình là người yếu ở cạnh một nước mạnh, thì trước hết là mình không muốn làm cái gì mà gây hấn để nó lấy cớ nó đánh mình. Thứ hai là mình phải phòng vệ, mình phải khỏe, tự mình khỏe đã. Nếu mình không đủ sức khỏe thì mình vay mượn sức khỏe người khác, những liên minh quân sự, thực sự hoặc trá hình. Phải có một sự cân bằng lực lượng như vậy thì mới chống lại được cái sự lấn lướt của một nước lớn ngay trước mặt.”
09 Tháng Ba 2017(Xem: 3111)
Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển United Nations Convention on Law of the Sea - UNCLOS), quy định vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của các nước nằm trong phạm vi 200 hải lý, tính từ đường cơ sở lãnh hải cho quốc gia sở hữu quyền chủ quyền, quyền tài phán,và khai thác tài nguyên.
07 Tháng Ba 2017(Xem: 3188)
TIN LIÊN QUAN - USS Ronald Reagan hoạt động giữa biển Hoàng Sa - Trường Sa.
05 Tháng Ba 2017(Xem: 2767)
Hãng tin Reuters cho rằng việc 308 hành khách đi tour du lịch mới tới quần đảo hiện nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc ở Biển Đông “là nỗ lực mới nhất của Bắc Kinh nhằm khẳng định tuyên bố chủ quyền ở vùng biển chiến lược”.