Việt Nam khỏi lo ‘sắp mất Cuba’

23 Tháng Mười Hai 201412:00 SA(Xem: 11594)
“NHẬT BÁO VĂN HÓA - CALIFORNIA" THỨ TƯ 24 DEC 23014

Việt Nam khỏi lo ‘sắp mất Cuba’

Nguyễn Giang bbcvietnamese.com

BBC 22 tháng 12 2014

image021
Tin Hoa Kỳ và Cuba sắp bình thường hóa quan hệ ngoại giao sau hơn nửa thế kỷ thù địch được người Việt thuộc nhiều xu hướng quan tâm đặc biệt.

c diễn đàn mạng đều chú ý vào câu hỏi tương lai Cuba sẽ ra sao.

Phái dân chủ thì hy vọng ‘hội nhập’ sẽ giúp Cuba tự do hơn, và đấy sẽ là một ví dụ tốt cho Việt Nam tương lai.

Tuy thế, có người lo Hoa Kỳ nhẹ tay giúp Havana mở cửa sẽ không đem lại dân chủ, tự do cho dân Cuba mà chỉ giúp chế độ của hai anh em ông Fidel và Raul Castro trụ lâu hơn.

Phái còn mặn nồng tư duy xã hội chủ nghĩa thì lo ‘ta mất Cuba về tay Mỹ’ rồi chăng.

Giống như vậy, hồi năm 1989 nhiều cán bộ ở Hà Nội, nhất là các cụ hưu khi nghe tin Công đoàn Đoàn kết tham gia cầm quyền cũng từng băn khoăn ‘sắp mất Ba Lan’.

Khi sang Warsaw học và kể lại câu chuyện đó tôi đã khiến nhiều bạn Ba Lan vô cùng ngạc nhiên.

Họ lấy làm lạ vì Việt Nam chỉ là nước ‘ăn theo’ con đường xã hội chủ nghĩa và chắc hiểu biết rất ít chuyện châu Âu nên mới lo lắng không đâu như vậy.

Cảm giác 'mất mát' chỉ phản ánh nỗi sợ cô đơn sau thời 'Hai phe bốn mâu thuẫn' hoặc sự thiếu tin tưởng rằng người dân các nước sẽ quyết định tương lai của chính họ.

Với Cuba ngày nay, theo cảm quan của tôi, tình cảm của một số bạn Việt Nam dành cho người Cuba cũng chỉ là đơn phương.

image022
Câu chuyện Cuba thay đổi đang được cả thế giới quan tâm chứ không chỉ người Việt Nam

Tiếp xúc với một số bạn Cuba từ thời sinh viên đến hiện nay ở BBC, tôi thấy họ thân thiết hơn cả với dân các nước cùng nói tiếng Tây Ban Nha, chứ không phải Việt Nam.

Họ có thể nghe nói nhiều về Việt Nam thời chiến tranh nhưng nếu có quý mến người Việt thì cũng chỉ ngang các nước khác.

Có chăng, điểm chung của gần như tất cả bạn bè từ các nước nhỏ mà tôi quen, từ Armenia, Uzbekistan, Ba Lan, Bỉ, Slovakia, Serbia, Syria, Columbia, Cuba tới Myanmar, Bangladesh...chỉ là sự cảm thông bị láng giềng to bắt nạt trong lịch sử.

Còn chuyện yêu quý nhau, tốt với nhau là quan hệ cá nhân, không gắn với dân tộc tính.

Ở tầm quốc gia, đúng là có những quan hệ đôi khi hữu hảo hơn giữa nước này với nước kia nhưng thường là giữa các nước cách xa nhau, không va chạm láng giềng hàng xóm, hoặc có tính toán chính trị bao trùm, hay bị bộ máy tuyên truyền thổi lên.

Cũng như vậy, câu chuyện Cuba thay đổi đang được cả thế giới quan tâm chứ không chỉ người Việt Nam.

Tươi sáng hơn Việt Nam

image023
Fidel sống lâu hơn các lãnh tụ Liên Xô như Brezhnev và Gromyko

Vậy những nỗi lo hộ Cuba trong người Việt cần được trả lời thế nào?

Theo tôi, ta không có gì phải lo cả vì tương lai Cuba có nhiều khả năng sẽ sáng sủa hơn Việt Nam những năm tới.

Dù nhanh hay chậm, ta dễ thấy quốc gia này có nhiều điều kiện để trở nên giàu có một khi hệ thống hiện nay biến đổi.

Thứ nhất, so với Việt Nam, nước đông dân thứ 13 thế giới, cả Cuba chỉ có trên 11 triệu người nên đầu tư nước ngoài sẽ dễ tạo tác động nhanh chóng biến đổi diện mạo hòn đảo nhỏ xinh đẹp, nắng ấm quanh năm này.

Một số nhà kinh tế đã bắt đầu so sánh Cuba với Costa Rica, một đảo quốc tuy nhỏ nhưng phát triển kinh tế rất tốt thời gian qua.

Cả hai có cấu trúc dân số tương tự (đa số gốc Âu) và có hệ thống giáo dục tốt, cộng thêm lợi thế về du lịch vì gần Hoa Kỳ.

Nay, Costa Rica có thu nhập 18 nghìn USD bình quân đầu dân và Cuba chỉ cần một khoản đầu tư lớn từ bên ngoài, ví dụ vài trăm tỷ USD, là có thể tái thiết và đẩy mức thu nhập 6 nghìn USD bình quân đầu dân một năm hiện nay lên rất cao trong thời gian ngắn.

Thứ hai, ta không nên quên người Cuba ở Mỹ có trên 2 triệu, một tỷ lệ rất cao so với cộng đồng Việt Nam ở Mỹ, Canada trên 90 triệu người Việt trong nước.

Tác động do tiền kiều hối người Cuba gửi về đã rất mạnh và trong tương lai, với khoảng cách rất gần họ sẽ còn về nhiều, đầu tư, làm ăn nhiều hơn.

Cộng đồng này cũng đã rất mạnh về chính trị tại Mỹ với nhiều dân biểu Hạ viện, Thượng nghị sỹ, thậm chí ứng viên tổng thống, nên tác động của họ vào Cuba là đương nhiên.

Thứ ba, điều dễ thấy là nền tảng văn hóa của Cuba gắn liền với khối Nam Mỹ và cả cộng đồng Hispanic đang lớn mạnh ở Hoa Kỳ nên Cuba không sớm thì muộn cũng ‘rơi trở lại’ vào cái gốc đó.

Giai đoạn một thời cách mạng kiểu thân Moscow sẽ chỉ còn là một dĩ vãng.

image025
Các vị Giáo hoàng đều liên tục khuyến khích Cuba mở cửa

Thứ tư, khác với Việt Nam hiện lơ lửng giữa tác động truyền thống của Trung Quốc và giao lưu có phần tăng lên với ASEAN, Cuba có 64% là người da trắng và gắn kết chặt chẽ với Tây Ban Nha - cha ông Fidel Castro là người đến từ Galicia, Tây Ban Nha - nên tác động từ Liên hiệp châu Âu tới Havana đã và đang đều đặn và tích cực.

Và thêm nữa, như báo chí đã viết, đa số người Cuba theo Công giáo và các vị Giáo hoàng, từ John Paul II tới Benedict XVI và Francis hiện nay đều kiên trì tác động để Cuba mở cửa.

Báo Anh tuần qua viết về Cuba và ba nhân vật liên quan đến dòng Tên (Jesuits).

Ông Fidel Castro và người bạn lớn của Cuba, nhà văn Colombia Gabriel Garcia Marquez đều từng học trong trường do các giáo sỹ Jesuits dạy.

Vị giáo sỹ dòng Jesuit Jorge Mario Bergoglio từ Argentina nay là Giáo hoàng Francis thì đóng vai trò trực tiếp bảo trợ cho cuộc đàm phán Washington - Havana một năm qua.

Thậm chí, không phải tình cờ mà cả hai ông Barack Obama và Raul Castro đều chọn ngày sinh nhật 78 của Giáo hoàng đầu tiên người Nam Mỹ để công bố tin thay đổi ngoại giao.

Tôi viết ra để cho các bạn thấy dù có chút gắn kết tình cảm chống Mỹ giữa Havana và Hà Nội, tương lai Cuba đang phụ thuộc vào các tác nhân hoàn toàn không dính líu gì đến Việt Nam cả.

Với các bạn vận động cho dân chủ, bài học Cuba chắc chắn rất thú vị nhưng Cuba có các tác nhân hoàn toàn khác Việt Nam nên cách đi của họ cũng sẽ khác.

Tương lai Cuba sẽ dần do người Cuba, gồm cả cộng đồng đông đảo của họ ở Hoa Kỳ, quyết định, cộng thêm tác động từ Vatican và châu Âu, chưa kể cả khối Công giáo khắp vùng châu Mỹ La Tinh.

Một thời mà thôi

image026
Quan hệ Hà Nội và Havana gắn liền với truyền thống chống Mỹ một thời

Cũng phải nói thêm là tại vùng Nam Mỹ, hào quang cách mạng thiên tả một thời lừng lẫy của Fidel Castro nay đã mờ dần.

Cuộc khủng hoảng tên lửa năm 1962 đã đẩy Fidel về phía Liên Xô và kinh tế Cuba hoàn toàn phụ thuộc vào Moscow.

Sau khi Liên Xô tan rã, ông Fidel tìm đến nước Venezuela nhưng với giá dầu sụt giảm, Carracas cũng không thể nào cưu mang được Havana mãi.

Dù người ta có thể đổ lỗi cho Hoa Kỳ nhưng nhìn lại thì cả hai quyết định tìm đồng minh nói trên của Fidel đều đem lại hậu quả tai hại về kinh tế.

Người Mỹ La Tinh từng ngưỡng mộ ông Fidel nhưng gần đây họ đã có những ngôi sao khác.

Đó là Tổng thống Lula da Silva có tầm nhìn toàn cầu của Brazil hay Tổng thống Jose Mujica ‘nghèo nhất thế giới’ của Uruguay, người từ chối ở dinh thự sang và tiếp khách quốc tế tại nông trại đơn sơ của mình.

Cứ thế, lịch sử luôn thay đổi và Cuba cũng phải dần biến đổi để không bị rớt lại thành một bảo tàng lớn của mô hình bao cấp kiểu Liên Xô.

Một quốc gia Cuba giàu mạnh, dân chủ trong tương lai sẽ là một điểm sáng cho khu vực Nam Mỹ và cả thế giới nên chẳng việc gì mà các bạn Việt Nam phải lo chuyện ‘được hay mất’ đầy hoài niệm cảm tính./

image027

24 Tháng Tám 2015(Xem: 9731)
"Tóm lại, Đại hội toàn quốc Đảng CS lần thứ 12 sẽ thông qua các văn kiện Đảng và xác định chiều hướng chính sách đối nội và đối ngoại trong 5 năm sắp tới. Kết quả là một cuộc chuyển hóa thể chế êm đẹp sẽ diễn ra hay chế độ độc tài độc đảng sẽ tiếp tục thống trị đất nước một cách khắc nghiệt hơn và tàn bạo hơn."
21 Tháng Tám 2015(Xem: 8734)
- "Như William J. Duiker ghi nhận trong Vietnam: Nation in Evolution, xuất bản năm 1983, chỉ trong vòng hai tuần – từ ngày 14/08 đến ngày 28/08, khi vua Bảo Đại thoái vị – miền Bắc và miền Trung đã gần như hoàn toàn nằm trong tay Việt Minh và chỉ ở miền Nam những người Cộng sản buộc phải chia sẻ quyền lực với những lực lượng, thành phần khác.Theo học giả này đó là một cuộc chuyển giao quyền lực nhanh gọn, hầu như không có đổ máu gì." - "Trong cuốn Britain in Vietnam – Prelude to Disaster, 1945-6, xuất bản 2007, Peter Neville cho rằng nhân vật trung tâm trong những biến cố tháng Tám năm 1945 là Hoàng đế Bảo Đại. Theo học giả này, việc vua Bảo Đại thoái vị đã mở đường cho một nhóm người thuộc nhiều thành phần, đảng phái, khuynh hướng khác nhau lập nên ‘Việt Nam Dân chủ, Cộng hòa’. Ông cũng cho rằng nếu vua Bảo Đại không từ ngôi, Việt Minh không thể lên nắm quyền."
18 Tháng Tám 2015(Xem: 8205)
Tờ "Tin tức Tham khảo" Trung Quốc ngày 17 tháng 8 dẫn tờ nguyệt san "Thế giới" Nhật Bản tháng 8 đăng bài viết "Mỹ tạo ra căng thẳng Biển Đông nhằm thúc đẩy Nhật Bản dỡ bỏ lệnh cấm quyền tự vệ tập thể" của cựu giáo sư thỉnh giảng Takashi Okada - Đại học Takushoku Nhật Bản, bình luận viên khách mời của hãng tin Kyodo, Nhật Bản.
17 Tháng Tám 2015(Xem: 8040)
"Theo nguồn tin riêng của báo Văn Hóa,.."
13 Tháng Tám 2015(Xem: 7520)
- Công đoàn là của ai? - Tuyên bố của 21 tổ chức Xã hội Dân sự độc lập ở VN.
06 Tháng Tám 2015(Xem: 6771)
"Trang web của CSIS liệt kê các nhà tài trợ theo hạng mục chung. Họ tiết lộ rằng chính phủ Việt Nam trả cho CSIS trong khoảng từ 50.000 USD tới 500.000 USD trong năm 2014. Nhưng trang này không cho biết khoản tiền đó để dùng làm gì." "Ông Hiebert là đồng tác giả một nghiên cứu năm 2014 của CSIS có tựa “Một Kỷ nguyên Mới trong quan hệ Mỹ-Việt”. Vậy ai có thể đã trả tiền để làm nghiên cứu này?" “Ông Hiebert — sau khi tôi hỏi tới hai lần — đã thú nhận rằng chính phủ Việt Nam trả tiền cho nghiên cứu này. Ông nói rằng không có việc chính phủ Hoa Kỳ cấp vốn cho nghiên cứu đó,” tác giả viết."
04 Tháng Tám 2015(Xem: 8103)
"Theo một nghiên cứu của Bộ Nội vụ, số lượng các tổ chức hội, tổ chức phi chính phủ ngành càng tăng nhanh đặc biệt là sau đổi mới. Hiện nay cả nước có 500 hội cấp trung ương; 4.000 hội cấp tỉnh, thành phố; và 10.000 hội cấp huyện, xã. Hà Nội có hơn 500 hội, TPHCM có gần 600 hội, Đà Nẵng có 445 hội."
28 Tháng Bảy 2015(Xem: 8977)
"Lanh mắt, lẹ tay như Ted Osius, đại sứ Mỹ tại Hà Nội, cũng chỉ được hỏi thăm tình hình sức khoẻ của tướng Thanh qua Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, và đã được Tướng Vịnh đáp lễ khá chu đáo: “Cám ơn ngài đã hỏi thăm sức khỏe BTQP của chúng tôi”. Sau đó là chấm dứt không nói gì thêm nữa. Có lẽ Ted Osius cụt hứng mà ông Vịnh cũng chẳng vui vẻ gì trước sự tò mò của ngài Đại Sứ về sức khỏe của quan Đại Tướng Bộ Trưởng Quốc Phòng ViệtNam!"
26 Tháng Bảy 2015(Xem: 7675)
Khai mạc vũ đài biển Đông Ts Nguyễn Mạnh Hùng: "Ở CSIS, có cuộc “diễn thử khủng hoảng” (crisis simulation), những người tham dự đều là các cựu viên chức chính phủ, có người đóng vai cố vấn an ninh quốc gia, người khác đóng vai Tổng trưởng quốc phòng, Tổng trưởng ngoại giao, Giám đốc Trung ương tình báo, thuyết trình viên. Họ thảo luận để trình Tổng Thống lấy quyết định đối phó với một khủng hoảng giả tưởng trên Biển Đông. Toàn thể cuộc hội thảo được phổ biến trên internet nên ai cũng xem được. Riêng panel này vì tính cách nhạy cảm của nó, không được phổ biến trên internet."
21 Tháng Bảy 2015(Xem: 7875)
"Một sự kiện quan trọng cần được nhắc đến là VAF, nhờ quan hệ của luật sư Wesley Coddou, đãđược Trung tâm Nhận Dạng, Đại học Bắc Texas (Center for Human Identification,Department of Forensic and Investigative Genetics, University of North Texas HealthScience Center) nhận thử nghiệm miễn phí DNA từ các mẫu hài cốt tù cải tạo và thân nhân củahọ. Việc thử nghiệm DNA đem lại niềm an ủi vô cùng lớn lao cho những gia đình tù cải tạo đãchết trong tù mà mộ đã mất bia và không có di vật gì bên cạnh hài cốt khiến thân nhân có thể xác nhận là của người quá cố." (Bức ảnh duy nhất về tù cải tạo do một phóng viên Mỹ chụp trongtrại cải tạo Hàm Tân; người đứng thứ tư từ trái có thể là tướng Lê Minh Đảo (Nếu tướng Đảo có xem hình này, xin xác nhận).
19 Tháng Bảy 2015(Xem: 9325)
"Phải chăng tư duy chúng ta đã có, “nỏ thần” chúng ta cũng đang cầm, thế nhưng chúng ta chưa đủ can đảm để trao “nỏ thần” này mà cứ khư khư giữ lấy với nguyên tắc “tập thể lãnh đạo” nên mới khiến nước nhà lâm vào “vòng vây” như hiện nay. Và tôi, một người Đảng viên với hơn 30 năm theo Đảng, xin gửi bài toán này đến với những vị Ủy viên Ban Chấp hành Trung Ương Đảng hiện nay cũng như những vị Ủy viên Ban Chấp hành Trung Ương Đảng khóa XII sắp tới."
14 Tháng Bảy 2015(Xem: 9135)
"Đáng chú ý, mặc dù Bắc Kinh nói là phân tích vấn đề Biển Đông từ góc độ quan điểm của Việt Nam và Trung Quốc, nhưng khách mời tham dự hội thảo này không thấy Trung Bình Xã nhắc đến học giả nào từ Việt Nam khi liệt kê danh sách. Chỉ có Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, học giả gốc Việt giảng dạy tại đại học George Mason, Virginia, Hoa Kỳ được Trung Quốc mời tham dự."
02 Tháng Bảy 2015(Xem: 8081)
"Hôm thứ Ba, 30-6-15, Nhật Báo Văn hóa nêu lên vấn đề làm kinh ngạc mọi người đọc: “Nguyễn Phú Trọng đến Mỹ vào ngày 5-7-15 có được đón tiếp bằng 21 phát đại bác Mỹ” không?”. Hình như có gì thay đổi rất là cơ bản trong nghi lễ đón tiếp tbt Nguyễn Phú Trọng từ Washington? Theo tin riêng của NhậtBáoVăn Hóa hôm 1-7-15, lịch trình ông Trọng viếng Mỹ được lên kế hoạch như sau:"
30 Tháng Sáu 2015(Xem: 8684)
CÁC BÀI VIẾT GỞI VỀ TÒA SOẠN VĂN HÓA HAY TRÍCH TỪ CÁC HỆ THỐNG TRUYỀN THÔNG KHÁC NHẰM MỤC ĐÍCH TRUYỀN TẢI THÔNG TIN MÀ KHÔNG PHẢN ẢNH QUAN ĐIỂM HAY LẬP TRƯỜNG CỦA VĂN HÓA.
28 Tháng Sáu 2015(Xem: 7704)
Ông Austin dẫn nguồn báo cáo hôm 13/5 của Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ David Shear, người từng làm đại sứ ở Việt Nam, cho rằng Việt Nam hiện giữ 48 đảo, bãi can thực tế còn Trung Quốc chỉ chiếm 8 thực thể.
25 Tháng Sáu 2015(Xem: 8458)
Trong một bài viết gửi BBC mới đây bàn về TPP và Việt Nam, luật sư Vũ Đức Khanh từ Canada nhận định về điều ông gọi là “về quyền lợi kinh tế thì Mỹ dùng quyền lợi TPP ảnh hưởng tầng lớp lãnh đạo cộng sản Việt Nam, cột chặt họ với những quyền lợi của tư bản Hoa Kỳ, biến “tư bản đỏ thành tư bản xanh”.
23 Tháng Sáu 2015(Xem: 8019)
- "Tuần trước Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố "sắp hoàn thành" hoạt động bồi lấp, xây dựng đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở Trường Sa. Trong đó bao gồm hai đường băng và ít nhất là 1 trong số đó phù hợp cho mục đích quân sự. Đường băng trên đá Chữ Thập dài 3 km, đủ dài cho J-11 hạ cánh." - "Lần đầu tiên máy bay trên tàu sân bay Trung Quốc, J-15 có thể được nâng cấp, đủ để thách thức F-18 của Hoa Kỳ, nhưng loại chiến đấu cơ chủ lực của Trung Quốc J-11 và các biến thể của nó không thể cạnh tranh với F-22 và F-35 của Mỹ"
19 Tháng Sáu 2015(Xem: 9189)
Ts Phùng Liên Đoàn: "Vì vậy, kính thưa quí vị, tôi xin tuyên bố ngày hôm nay trước quí vị là vợ chồng tôi là những cá nhân khiêm tốn giống như trăm ngàn người khác nhưng muốn đóng góp tài sản của mình là 3 triệu USD để làm vốn khuyến khích bè bạn gần xa hoạt động giúp nhiều người Việt Nam thực hiện Giấc Mơ Việt Nam."
14 Tháng Sáu 2015(Xem: 10875)
- "Khi Nguyễn Ánh phát động chiến tranh chống lại nhà Tây Sơn, ngài đã dựa vào hai thế lực ở nước ngoài. Đó là lực lượng của người Tây phương và lực lượng người Trung Hoa. Đứng đầu lực lượng Tây phương phò Nguyễn Ánh là đức giám mục Bá Đa Lộc. Nguyễn Ánh gặp giám mục Bá Đa Lộc khi ngài bôn tẩu ở Vọng Các, kinh đô của Xiêm La, tức Thái Lan. Từ đó, mối quan hệ của hai nguời trở nên mật thiết..." - "Năm 1802 Nguyễn Ánh diệt được nhà Tây Sơn, lên ngôi lấy hiệu là Gia Long và chọn Phú Xuân làm kinh đô. Đến đời Minh Mạng cố đô Thăng Long đổi thành Hà Nội..."