VĂN HÓA ONLINE - DIỄN ĐÀN 3 -VĂN HÓA-LỊCH SỬ - THỨ NĂM 25 SEP 2025
Trao đổi với Tiến sĩ Trinh Hà, ứng cử viên Dân Biểu Liên bang đơn vị 8 tiểu bang Washington State

Lý Kiến Trúc
VĂN HÓA ONLINE
25/9/2025
Kỳ 1: Phỏng vấn Chí Charlie Nguyễn: Đơn vị 45 California, thuận lợi và thách thức trong vai trò Dân biểu liên bang đơn vị 45
https://www.nhatbaovanhoa.com/a13087/phong-van-chi-charlie-nguyen-don-vi-45-california-thuan-loi-va-thach-thuc-trong-vai-tro-dan-bieu-lien-bang-don-vi-45
Kỳ 2:
*

Bầu không khí nồng nhiệt của buổi dạ tiệc gây quĩ hôm 19/9/2025 ủng hộ ứng cử viên Chí Charlie Nguyễn dường như vẫn còn hưng phấn mùi vị tranh cử.
Một buổi họp báo ngày 20/9/2025 tại số 14800 đường Goldenwest, Tp Westminster, được tổ chức bởi: – Ông Chí Charlie Nguyễn, đương nhiệm Thị trưởng Tp Westminster, ứng viên Dân biểu Liên bang đơn vị 45, Quận Cam nam California; và – Tiến sĩ Học giả Trinh Hà, ứng viên Dân biểu Liên bang đơn vị 8 thuộc tiểu bang Washington.
Chủ thể và khách thể người phụ nữ Việt ra tranh cửa Dân biểu Liên bang đơn vị 8 Washington
Không thể không đề cập đến những bước khởi đầu về cuộc tranh cử chức vụ Dân biểu Liên bang vào Quốc Hội Hoa Kỳ diễn ra năm 2026 ở đơn vị 45 (Quận Cam) và đơn vị 8 Washington (8 Districts), đã vẽ ra khung cảnh khó khăn và thách thức đối với các ứng cử viên.
Tuy nhiên, khá ngạc nhiên. Một khuôn mặt mới bất ngờ xuất hiện. Từ Bellevue, Washington State, ứng viên Trinh Hà lặn lội xuống Quận Cam họp báo. Một xuất hiện mới toanh gây thiện cảm ngay từ phút đầu đối với Little Saigon. Có lẽ đây là cuộc họp báo đầu tiên của Trinh Hà ở Little Saigon.
Thoạt nhìn, vóc dáng nhỏ nhắn của một người phụ nữ hầu như thể hiện tiêu biểu cho dáng vẻ của người con gái Việt Nam da vàng. Mái tóc đen tuyền thả dài trên đôi vai gầy, không son phấn, cánh áo vàng nhạt giản đơn, và, trên môi không ngừng nở nụ cười tươi mỗi khi tiếp chuyện với thân hữu.
Trinh Hà, một tiến sĩ xuất thân ở một đại học danh tiếng ở Mỹ: Berkeley-California. Một ứng viên chính trị thuộc đảng Cộng Hòa đơn vị 8, một trong 9 đơn vị cử tri của tiển bang Washington. Bà được giới thiệu là một học giả nghiên cứu về lịch sử chiến tranh Việt Nam, chính thể Việt Nam Cộng Hòa, văn hóa-văn học miền nam Việt Nam và sức sống mãnh liệt của Cộng Đồng Việt Nam ở hải ngoại.
Có đúng như vậy không?
Đúng. Nhưng trước hết, Trinh Hà là con của một cựu quân nhân Việt Nam Cộng Hòa, sau năm 1975 đi tù “cải tạo” (lao động khổ sai) nhiều năm trong các trại tù cộng sản. Năm 1995, Trinh Hà cùng gia đình đến Mỹ theo diện H.O. Trinh Hà tốt nghiệp học vị Tiến sĩ tại Đại học Berkeley California, trước đó, cô đã hoàn tất chương trình Cử nhân Văn Học tại Đại học Irvine, nam California. (University of California, Irvine, Comparative Literature).
Từ trái: Tiến sĩ, học giả Trinh Hà, ứng viên Dân biểu đơn vị 8 thuộc tiểu bang Washington State, đang phát biểu trong buổi họp báo trưa ngày 20/9/2025; (bên phải), đồng chủ tọa buổi họp báo là Thị trưởng Westminster Chí Charlie Nguyễn, ứng viên Dân biểu Liên bang đơn vị 45 Quận Cam.
Ảnh trên: Tiến sĩ Trinh Hà, ứng viên Dân biểu Liên bang Đơn vị 8 tiểu bang Washington State; Ảnh dưới: Bản đồ khu vực Đơn vị 8 trong số 9 đơn vị được phân chia trong tiểu bang Washington State. Bên cạnh khu vực đơn vị 8 là đơn vị 7, vùng địa lý có thành phố biển nổi tiếng Seattle. Seattle là thủ phủ của Quận King với 600.000 dân.
Kế bên đơn vị 8 là đơn vị 7 có thành phố cảng biển nổi tiếng Seattle.
Vì sao Trinh Hà lặn lội từ Washington xuống Little Saigon?
Cư ngụ ở thành phố Bellevue, WA, Trinh Hà bày tỏ: “Thật ra, khi gia đình Trinh đi Mỹ theo diện HO, Quận Cam là nơi cư trú đầu tiên, vì ở đây, Trinh Hà mới có điều kiện đi học ở đại học Irvine, vì ở đây, Trinh đã khám phá ra Little Saigon, thủ đô tị nạn, tinh hoa của tập thể cộng cồng Việt Nam hải ngoại, vì ở đây, ‘trong tình thương và sự nâng đỡ của cộng đồng, Trinh đã trưởng thành, học hỏi, và thấm nhuần tinh thần tự do cùng niềm tri ân sâu sắc đối với quê hương thứ hai này.’
Trinh Hà muốn ra mắt cộng đồng với tư thế và phong cách hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, quá trình học hỏi cộng với tình cảm đậm đà đối với mảnh đất tự do (quê hương thứ hai) chưa hoàn toàn thể hiện quá trình sống và làm việc trong môi trường chính trị – dòng chính chính trị Hoa Kỳ – mà phải kinh qua ‘hoạn lộ’ để bước vào dòng chính chính trị Hoa Kỳ.
Khả năng tư duy chính trị đi đôi với khả năng tiếp cận quần chúng. Đối với một trí thức trẻ tốt nghiệp ở Mỹ, học thuật và học vị cao của Trinh Hà tự tin cô đã trải nghiệm nhiều ưu tư trong đời sống thực tế. Cô đã cảm nhận thấu đáo thân phận của một người Việt Nam tị nạn để phấn đấu không ngừng khi bước vào dòng chính chính trị. Đó là nền chính trị nhân bản chứ không phải là nền chính trị bá đạo.
Quan trọng hơn hết, nơi con người trí thức trẻ có tấm lòng phục vụ cho hai quê hương, – Sự kết nối giữa hai quê hương và dân tộc Việt - Mỹ không thể đảo ngược được tiến trình dân chủ hóa, tự do hóa, công nghiệp hóa, nhân quyền hóa và nhân bản hóa bản chất con người trong một xã hội văn minh tiến bộ.
Tuy nhiên, nhân tố cần và đủ không thể thiếu trong các môi trường hoạt động. Ai cũng phải lao công nhiều thời gian tiếp cận với sự thật của đời sống, tiếp cận với tâm tư và nguyện vọng của cộng đồng, ước mơ và hoài bão của cộng đồng đi tới tương lai. Trải qua lâu đài kinh viện, vũ khí học thuật trang bị cho một nhà chính trị song song với trái tim – trái tim Việt Nam – như ứng viên Chí Charlie Nguyễn đã nói.
Người ta nói chính trị không có trái tim, nhưng một trái tim nóng hổi trong một cái đầu chính trị thì đó mới chính là con người mà cộng đồng xã hội cần thiết.
Những trận chiến tranh tài, tranh chiếm các chức vụ trong chính quyền đã làm nổ tung không khí tranh cử ở Quận Cam và đặc biệt ở Little Saigon trong vài chục năm qua. Nhiều khuôn mặt đã ngã xuống, nhiều khuôn mặt đã vươn lên.
Little Saigon, thủ phủ tị nạn trên thế giới của người Việt di cư, lãnh địa của các cơ quan truyền thông báo chí Việt-Mỹ. Mảnh đất nhỏ này bao gồm các thành phố Foutain Valley, Westminster, Garden Grove, lan sang Santa Ana, cử tri Việt chiếm khoảng 130 ngàn người.
Mỗi lần có các cuộc tranh cử - bầu cử diễn ra, các chiến lược gia thuộc đảng Cộng Hòa và đảng Dân Chủ đưa ra các chiến thuật, chiến dịch, đốn hạ đối thủ đã gây sóng gió không ít, nhưng tạo ra sự hào hứng cho giới báo chí và cộng đồng xã hội. Đặc tính của dân chủ là quyền lên tiếng bày tỏ quan điểm.
Cử tri đi bầu như một ngày hội.
Người ta vẫn còn nhớ, mới đây, cuộc đua vào Hạ viện đầy gay cấn của ứng cử viên tân binh đảng Dân Chủ, Derek Trần (xuất thân từ một gia đình tị nạn), đã đánh bại bà Michelle Steel, Dân biểu đương nhiệm thuộc Đảng Cộng Hòa với khoảng 650 phiếu bầu. Ước tính chi phí cho chiến dịch tranh cử chiếm ghế Dân biểu Liên bang đơn vị 45 lên tới con số khổng lồ: gần 40 triệu đô la.
Từ đơn vị 45 Quận Cam tới đơn vị 8 Washington có liên quan với nhau?
Thật ra, nó chẳng liên quan gì mấy về mặt địa lý hay xã hội nhân văn, ngoài các điều kiện ắt có và đủ trong cuộc vận động tranh cử.
Có chăng là khuôn mặt nữ chính trị gia mới xuất hiện: Tiến sĩ Trinh Hà. Trinh Hà thố lộ: “Hôm nay, khi ra tranh cử vào Hạ viện Hoa Kỳ, đại diện địa hạt 8 của tiểu bang Washington, Trinh chỉ có một tâm nguyện: được tiếp nối di sản cao quý của thế hệ cha anh, và góp tiếng nói của cộng đồng chúng ta vào dòng chính trị Hoa Kỳ. Trinh mang trong lòng hai món nợ ân tình — một đối với cộng đồng người Việt tị nạn đã hy sinh tất cả để bảo vệ tự do, và một đối với Hoa Kỳ đã mở rộng vòng tay đón nhận chúng ta. Từ chính trải nghiệm của mình, Trinh càng ý thức rõ bổn phận phải chia sẻ sự thật ấy để người Mỹ, nhất là thế hệ trẻ, nhận thấy hiểm họa của cộng sản.”
Quan điểm chính trị và con đường hoạt động của Trinh Hà bộc lộ khá rõ. Tất nhiên, cử tri sẽ chờ đợi hiện thực khi cô bước vào Hạ Viện vào tháng 8 năm 2026 từ đơn vị 8 Washington.
Nhưng nhiều người tỏ ra lo lắng cho rằng Trinh Hà ứng cử ở đơn vị 8 Washington sẽ không kém phần chông gai. Tất nhiên, cá nhân tôi cũng không tránh được cảm tính – vì lòng cảm mến người con gái da vàng mảnh khảnh can đảm dấn thân vào con đường chính trị vây quanh những áp lực hiện hữu thực tế.
Nhân vật nào là đối thủ của Trinh Hà? Người này thuộc đảng Dân Chủ hay độc lập? Có bao nhiêu cử tri gốc Việt ở đơn vị 8 ủng hộ cho gà nhà? Chủ trương và mục tiêu làm việc của cô có chiếm được sự tin tưởng của cử tri người bản xứ? Và điều quan trọng không kém, chi phí cho chiến dịch tranh cử ở đơn vị 8 Washington đòi hỏi bao nhiêu? Trinh Hà có là đối tượng của đảng Cộng Hòa tiểu bang Washington đầu tư vào không?
Hôm nay, vẫn còn khá sớm để đi đến kết luận.
50 năm qua đối với người Việt ly hương, những khám phá về sự thật cuộc chiến tranh Việt Nam – tàn bạo, đau thương, điêu tàn, hợp lý hay phi lý; những nhức nhối, những ưu tư cốt lõi về lịch sử ngàn năm của nước Việt – một thời đã bị lãng quên hay đã bị chôn vùi bất công, những băn khoăn của hàng triệu người Việt lưu vong đối với tương lai (mờ mịt) về mảnh đất khổ – một thời gian dài đã đày đọa đồng bào.
Trước mắt, tôi nhìn thấy phong cách đường đường chính chính của ứng viên Trinh Hà khi cô chuẩn bị bước vào vòng tranh cử cương vị Dân biểu liên bang ở Quốc Hội, – diễn đàn lý tưởng của nền chính trị Hoa Kỳ – trong mối bang giao Việt-Mỹ hiện nay, v,v, … phải chăng – đó là dòng suy nghĩ miên man của Trinh Hà, người con gái Việt Nam da vàng giầu lòng tình tự quê hương ấp ủ cái đầu của một Tiến sĩ trẻ tốt nghiệp ở Mỹ.
Lý Kiến Trúc
Chủ bút Văn Hóa Online (VHO)
www.nhatbaovanhoa.com
Quận Cam, Little Saigon 25/9/2025
Tác giả, Tiến sĩ Trinh M, Lưu, viết chung với Gs Tường Vũ, tặng sách “Republican Vietnam” cho nhà báo Lý Kiến Trúc trong buổi họp báo đầu tiên ở Little Saigon trưa ngày 20/9/2025. Ảnh tài liệu của VHO.
PHỤ LỤC:
Dưới đây là Tiểu sử của Tiến sĩ Trinh Hà gởi cho tòa soạn:
Tiểu Sử Ứng Cử Viên Trinh Hà
Trinh Hà sinh trưởng trong một gia đình tị nạn cộng sản. Sau biến cố 30 tháng Tư năm 1975, thân phụ của Trinh bị giam cầm nhiều năm trong trại tù cộng sản. Đến năm 1995, gia đình Trinh được sang Hoa Kỳ định cư theo chương trình H.O. Tại Quận Cam, trong tình thương và sự nâng đỡ của cộng đồng, Trinh đã trưởng thành, học hỏi, và thấm nhuần tinh thần tự do cùng niềm tri ân sâu sắc đối với quê hương thứ hai này.
Nhờ cơ hội học hành rộng mở, Trinh theo đuổi con đường nghiên cứu và giảng dạy, và đã hoàn tất học vị Tiến sĩ tại Đại học California, Berkeley. Hướng nghiên cứu của Trinh tập trung vào lịch sử và văn hoá Việt Nam, đặc biệt là nền Cộng Hoà miền nam Việt Nam và cộng đồng người Việt tại hải ngoại. Trinh đã góp phần biên soạn và xuất bản nhiều công trình nhằm ghi lại và truyền đạt những ký ức, kinh nghiệm quý báu của thế hệ tị nạn cho các thế hệ mai sau.
Về mặt nghề nghiệp, Trinh có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tư vấn liên bang, chủ yếu với Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ (VA). Trong vai trò này, Trinh đã góp phần vào những dự án cải tiến hệ thống, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ cho cựu chiến binh và gia đình của họ. Trinh coi đây vừa là một vinh dự, vừa là một cách để đền đáp phần nào ân nghĩa đối với đất nước đã cưu mang gia đình mình.
Hôm nay, khi ra tranh cử vào Hạ viện Hoa Kỳ, đại diện địa hạt 8 của tiểu bang Washington, Trinh chỉ có một tâm nguyện: được tiếp nối di sản cao quý của thế hệ cha anh, và góp tiếng nói của cộng đồng chúng ta vào dòng chính trị Hoa Kỳ. Trinh mang trong lòng hai món nợ ân tình — một đối với cộng đồng người Việt tị nạn đã hy sinh tất cả để bảo vệ tự do, và một đối với Hoa Kỳ đã mở rộng vòng tay đón nhận chúng ta. Từ chính trải nghiệm của mình, Trinh càng ý thức rõ bổn phận phải chia sẻ sự thật ấy để người Mỹ, nhất là thế hệ trẻ, nhận thấy hiểm họa của cộng sản.
XEM THÊM:
Thành phố Bellevue là một trung tâm kinh tế phát triển nhanh chóng ở phía tây Washington. Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực thương mại, bán lẻ và dân cư trong 10 năm qua đã biến Bellevue thành một trong những trung tâm thành phố sôi động nhất tiểu bang. Với việc các công ty lớn như Microsoft và Expedia đặt trụ sở tại đây, không có gì ngạc nhiên khi Bellevue tự hào sở hữu một số nhân tài hàng đầu trong ngành công nghệ. Tóm lại, Bellevue đang phát triển như vũ bão và không có dấu hiệu chậm lại. Thành phố này nổi tiếng là đắt đỏ và giao thông có thể rất khó khăn ngay cả trong những ngày đẹp trời. Nhưng đối với những ai sẵn sàng đương đầu với đô thị nhộn nhịp này, phần thưởng cho cuộc sống ở đây bao gồm các khu dân cư an toàn, cơ sở hạ tầng ấn tượng và thu nhập hộ gia đình cao. Nằm ngay bên kia Hồ Washington, Seattle và Sân bay Quốc tế SeaTac đều cách đó khoảng 30 phút.