Ba Lan, lá chủ bài của phương Tây để đương đầu với Putin

08 Tháng Tư 20229:30 SA(Xem: 1363)

VĂN HÓA ONLINE – THẾ GIỚI HÔM NAY - THỨ SÁU 08 APRIL 2022

Ý kiến/Bài vở vui lòng gởi về:  lykientrucvh@gmail.com


Ba Lan, lá chủ bài của phương Tây để đương đầu với Putin


07/04/2022


image003Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki (G) gặp các lãnh đạo Liên Âu, Bruxelles, Bỉ, ngày 25/03/2022. REUTERS - WOLFGANG RATTAY


Thanh Hà


Từ khi Vladimir Putin đưa quân xâm chiếm Ukraina, Ba Lan, cùng với Hoa Kỳ, là quốc gia có lập trường cứng rắn nhất với nước Nga và thậm chí là chỉ trích châu Âu « mất thời giờ vô ích » để đối thoại với chủ nhân điện Kremlin, người vừa có thêm biệt danh là « tên đồ tể của Bucha ». Làm thế nào để giải thích thái độ cứng rắn đó của Vacxava? Phải chăng trong một chừng mực nào đó, chìa khóa chấm dứt xung đột Ukraina đang được đặt tại Ba Lan?


Vacxava bước lên tuyến đầu trên mọi mặt trận: đón nhận đến 2/3 số người tị nạn Ukraina, cửa ngõ chính để chuyển viện trợ nhân đạo và vũ khí của phương Tây cho chính quyền Kiev. Ba Lan cũng vừa thông báo mua thêm 250 chiến xa Abrams của Mỹ, trị giá gần 5 tỷ đô la, để tăng cường khả năng phòng thủ.


Về mặt ngoại giao, thủ tướng Mateusz Morawiecki là một trong ba nhà lãnh đạo châu Âu đầu tiên đến Kiev hội đàm với tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky để khẳng định Kiev không đơn độc đối đầu với bom, đạn của quân đội Nga.


Về kinh tế, dù lệ thuộc nhiều vào năng lượng Nga vậy mà Ba Lan dám tuyên bố sẵn sàng « cắt đứt » kênh dầu khí của Nga, trong lúc Berlin thì « một bước tiến, hai bước lùi » và vẫn còn cân nhắc trước những thiệt hại về tăng trưởng nếu tẩy chay dầu khí của Nga.


Thứ trưởng Ngoại Giao Ba Lan, Szymon Szynkowski trong chuyến công tác Paris gần đây đã cảnh báo quốc tế về ý đồ của Nga khi xâm chiếm Ukraine: biến Ukraina thành một nước chư hầu và trắc nghiệm phản ứng của phương Tây trong kế hoạch sắp tới, tấn công Moldavia, các nước vùng Baltic và Ba Lan.


Chính quyền Vacxava đã nhiều lần trách các nước bạn phản ứng « chậm trễ » để rồi không tránh khỏi vụ thảm sát như ở Bucha.


Thái độ cứng rắn đó của chính quyền Ba Lan xuất phát từ nhiều yếu tố. Thứ nhất là nghi kỵ sâu sắc của Vacxava với nước láng giềng to lớn sát cạnh. Trong một thời gian dài, Ba Lan đã nhiều lần bị các triều đại phong kiến Nga đô hộ. Thế rồi mới chỉ thế kỷ trước, Liên Xô đã từng « xé Ba Lan ra thành từng mảnh nhỏ » khi bắt tay với phát xít Đức năm 1939. Một năm sau đó là vụ thàm sát ở Katyn, hàng ngàn người Ba Lan đã bỏ mạng. Vacxava cũng không quên hơn bốn thập niên sống dưới ách Liên Xô cho đến khi khối xã hội chủ nghĩa sụp đổ.


Cộng thêm với những hiềm khích đó là tâm tình của nhân vật quyền lực nhất Ba Lan hiện tại, Jaroslaw Kaczynski, lãnh đạo đảng bảo thủ cầm quyền Luật Pháp và Công Lý (PiS). Đến nay ông này vẫn quy trách nhiệm cho nước Nga trong vụ tai nạn máy bay hồi 2010 khiến tổng thống Ba Lan khi đó, người anh em song sinh với ông, và phu nhân thiệt mạng. Tai nạn xảy ra đúng vào lúc cố tổng thống Ba Lan đến Katyn tưởng niệm vụ thảm sát năm 1940.


Cũng chính tinh thần bài Nga này khiến không ít nhà lãnh đạo tại Matxcơva đưa Ba Lan vào danh sách các nước « thù nghịch », chống Nga. 


Lý do thứ nhì giải thích vì sao Vacxava sẵn sàng hy sinh rất nhiều để dẹp trừ hiểm họa có chung số phận như Ukraina, nằm trong câu nói của thủ tướng Ba Lan, Mateusz Morawiecki: « Nếu Putin bẻ gẫy được Ukraina thì rồi sẽ đến lượt chúng ta (…) Chỉ một hay hai năm nữa, Vladimir Putin sẽ hướng tới những mục tiêu kế tiếp » mà những mục tiêu đó sẽ là « Phần Lan, Litva, Ba Lan Roumani và rất có thể là kể cả Đức ».


Chuyên gia địa chính trị Carole Grimaud Potter, giảng dậy tại đại học Montpellier, miền nam nước Pháp : lo ngại của Ba Lan hoàn toàn có cơ sở, bởi nếu Matxcơva nhắm tới châu Âu, thì đã có sẵn một pháo đài lợi hại là Kaliningrad với đường biên giới sát cạnh hai nước trong Liên Âu là Ba Lan, Litva và vùng biển Baltic.


Yếu tố thứ ba giải thích vì sao Ba Lan không hề ảo tưởng về khả năng « đối thoại » với Matxcơva hay cơ hội cho một cuộc đàm phán mang tính xây dựng với Vladimir Putin, đó là do từng nhiều lần sống dưới ách của các chế độ Nga khác nhau, Ba Lan hiểu rõ ý đồ, nhìn thấu những tham vọng và những nước cờ của Kremlin.


Theo nhà báo Laure Mandeville, nguyên là thông tín viên thường trực của báo Le Figaro tại Matxcơva, đây chính là một lợi thế áp đảo, khiến Vacxava đang trở thành một « chìa khóa » để phương Tây đương đầu với Putin.


Một lợi thế nhất định khác nữa là sức mạnh quân sự, là khả năng can thiệp nhanh, của quốc gia từng thuộc khối Vacxcava này, trong trường hợp Nga đọ sức với NATO. Từ 1989 trong lúc Đức giảm thiểu 90 % khả năng quân sự, thì Ba Lan lại không ngừng tăng cường sức mạnh phòng thủ. Ba Lan là một đối tác then chốt của NATO và có một mối quan hệ đặc biệt với Hoa Kỳ.


Vacxava cũng là một trong số các thành viên liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương hiếm hoi thi hành nghiêm chỉnh đòi hỏi dành 2 % GDP cho ngân sách quốc phòng và tỷ lệ đó đã được nâng lên đến 3 % GDP kể từ khi chiến tranh Ukraina khai mào hôm 24/02/2022. Thế rồi chính thái độ hăng hái của Vacxava hỗ trợ Kiev về mặt quân sự cũng khiến Hoa Kỳ, thành viên quan trọng nhất của NATO, cũng như bản thân tổng thư ký Liên Minh Bắc Đại Tây Dương, Jens Stoltenberg, phải lo ngại vì NATO muốn bằng mọi giá tránh trực tiếp « đụng độ » với đội quân của Vladimir Putin. (theo RFI)

12 Tháng Tư 2015(Xem: 16802)
"Phát biểu ngày hôm qua của bà Nancy Pelosi, lãnh tụ khối thiểu số Hạ viện, có nghĩa là cả hai nhân vật lãnh đạo của phe Dân chủ ở lưỡng viện quốc hội bày tỏ sự chống đối đối với dự luật dành cho tổng thống nhiều quyền hạn hơn để xúc tiến thương mại." "12 nước đang thương thuyết để ký kết hiệp định TPP là Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Peru, New Zealand, Mexico, Malaysia, Nhật Bản, Chile, Canada, Brunei và Australia."
09 Tháng Tư 2015(Xem: 16514)
"Nhìn rộng ra, Ấn Độ Dương là tuyến hàng hải lớn kết nối Trung Đông, Đông Bắc Á và châu Phi với châu Âu và châu Mỹ. Đại dương này có 4 cửa ngõ chính đối với hoạt động giao thương toàn cầu, đó là kênh đào Suez (Ai Cập), eo biển Bab-el-Mandeb (nằm giữa Djibouti và Yemen), eo biển Hormuz (giáp ranh giữa Iran và Oman) và eo biển Malacca (giữa Indonesia và Malaysia).""Riêng với Trung Quốc, 90% lượng dầu nhập khẩu là từ các nước Trung Đông, châu Phi và đều phải qua vùng biển này; hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc cũng đi qua đây."
09 Tháng Tư 2015(Xem: 16765)
Theo Tuổi Trẻ: Trang Business Insider dẫn một nguồn tin đáng tin cậy xác nhận cựu ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton sẽ công bố tham gia cuộc chạy đua ghế tổng thống 2016 vào cuối tuần này.
07 Tháng Tư 2015(Xem: 16682)
"Ấn Độ nói 23 nước đã tìm cách di tản công dân của họ ra khỏi Yemen đang có chiến tranh sau khi New Delhi tiến hành một chiến dịch lớn đưa công dân Ấn Độ ra khỏi nước này bằng cả đường không và đường biển".
07 Tháng Tư 2015(Xem: 16512)
"Chiến dịch tập trận chung Mỹ- Philippines mang tên Balikatan- Vai Kề Vai được mở ra từ ngày 20 đến 30/04/2015. Hoa Kỳ huy động hơn 6.500 lính, tham gia vào đợt tập trận chung năm nay với hơn 5 000 quân của Philippines". "Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc nói cuộc diễn tập này không khác những cuộc diễn tập mà "những nước lớn " khác thường xuyên thực hiện, và không nhắm mục tiêu vào bất kỳ nước nào".
07 Tháng Tư 2015(Xem: 15974)
"Sau buổi tiếp xúc với thủ tướng Việt Nam tại Hà Nội, ông Medvedev tuyên bố : « Đôi bên đã đồng ý trên hầu hết các yếu tố », văn bản đúc kết tiến trình gia nhập Liên minh Kinh tế Á -Âu của Việt Nam « đã bước vào giao đoạn cuối ».
07 Tháng Tư 2015(Xem: 18766)
Theo RFI: "Cựu Ngoại trưởng kiêm Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ thời Tổng thống Richard Nixon Henry Kissinger thường bị đánh giá là thân Trung Quốc. Suy nghĩ này một lần nữa có thể được kiểm chứng qua đề nghị mới nhất hôm 28/03/2015 của ông liên quan đến tranh chấp Biển Đông, bị cho là đã « tiếp tay » cho Bắc Kinh trong mưu đồ thâu tóm toàn bộ Biển Đông".
05 Tháng Tư 2015(Xem: 15904)
"Phiến quân al-Qaida đã chiếm một căn cứ quân sự then chốt tại thành phố Mukalla ở miền nam hôm thứ sáu, sau khi củng cố các vị trí của họ trong thành phố và chiếm được hải cảng. Cư dân ở Aden cho biết phiến quân Houthi hôm thứ sáu đã rút khỏi một dinh thự của Tổng thống Yemen được quốc tế hậu thuẫn Abd Rabbo Mansour Hadi".
02 Tháng Tư 2015(Xem: 22031)
"Đào một con kênh dài chừng 100km đi ngang qua eo đất Kra cho phép rút ngắn được khoảng 48 giờ so với hành trình bình thường là các thương thuyền hay tàu dầu phải đi qua eo biển Malacca. Một vài nghiên cứu cho thấy điều đó cho phép tiết kiệm mỗi năm khoảng 50 tỷ đô-la, nhưng trên thực tế mọi thứ không rõ ràng lắm, vì nhiều nghiên cứu khác đặt vấn đề khả năng sinh lợi của dự án".
02 Tháng Tư 2015(Xem: 16817)
Bản tin trên trang mạng tiếng Anh của tờ Tuổi Trẻ dẫn lời bà Nancy Pelosi, nói với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng rằng “cả các thành viên Đảng Dân chủ lẫn thành viên Đảng Cộng hoà Mỹ đều ủng hộ chính sách của chính phủ Tổng thống Obama, củng cố các quan hệ với Việt Nam và đẩy mạnh quan hệ đối tác toàn diện với Việt Nam.”
31 Tháng Ba 2015(Xem: 16213)
Theo Bộ Quốc phòng Trung Quốc, biên đội tàu hải quân nước này đã hoàn thành nhiệm vụ sơ tán công dân ở Yemen. Cụ thể, sáng sớm 30/3 (giờ Trung Quốc), tàu Lâm Nghi đã đưa 122 công dân Trung Quốc và 2 nhân viên nước ngoài làm việc cho doanh nghiệp Trung Quốc ở Yemen đến cảng Djibouti.
29 Tháng Ba 2015(Xem: 16125)
"Hải quân Ả rập Xê út đã di tản mấy mươi nhà ngoại giao nước ngoài ra khỏi Yemen, kể cả nhân viên ngoại giao của Ả rập Xê út. Đài truyền hình nhà nước Ả rập Xê út cho biết các nhà ngoại giao được chở từ thành phố cảng Aden ở miền nam Yemen tới cảng Jeddah của Ả rập Xê út ven Hồng Hải".
24 Tháng Ba 2015(Xem: 17663)
Khoảng 100 nhân sự của các lực lượng đặc biệt Mỹ trước đó đồn trú tại căn cứ không quân al-Anad ở miền nam, nơi quân đội Mỹ cho cất cánh những chiếc máy bay không người lái nhằm tấn công các mục tiêu của al-Qaida bên trong Yemen.
24 Tháng Ba 2015(Xem: 16616)
Mâu thuẫn xung quanh dự án xây dựng căn cứ không quân Mỹ mới tại Okinawa từ nhiều năm nay có thêm một diễn tiến mới với việc Tỉnh trưởng Okinawa cho biết đã ra lệnh ngừng các hoạt động xây dựng tại Nago. Trong khi đó, chính phủ Nhật vẫn giữ lập trường ủng hộ kế hoạch này. Quyết định của Tỉnh trưởng Okinawa khiến quan hệ hai bên thêm căng thẳng.
22 Tháng Ba 2015(Xem: 15762)
"Trao đổi với BBC, Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Úc nói rằng việc hai nước thắt chặt quan hệ an ninh là ‘một bước tiến về phía trước’ của mối quan hệ đối tác toàn diện mà hai nước đã có từ năm 1999. Ông Thayer đã tham dự buổi thảo luận tại Viện Lowy về quan hệ quốc tế ở Sydney với sự tham gia của Thủ tướng Dũng".
22 Tháng Ba 2015(Xem: 16135)
"Hàng trăm người Tunisia đã tuần hành qua thủ đô Tunis hôm thứ Sáu không chỉ để kỷ niệm 59 năm đất nước độc lập khỏi Pháp mà còn phản đối chủ nghĩa khủng bố, hai ngày sau khi xảy ra vụ tấn công chết người nhắm vào viện bảo tàng quốc gia của Tunisia".
22 Tháng Ba 2015(Xem: 16002)
"Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Shinsuke Sugiyama tuyên bố dù vẫn còn các quan ngại về chính sách an ninh của nhau, nhưng cách tốt nhất để giải tỏa các vấn đề này là thông qua đối thoại... Các giới chức Nhật đã thảo luận với Trợ lý Ngoại trưởng Trung Quốc Lưu Kiến Sinh, Phó Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Thị Doan và sắp tới đây sẽ gặp Tổng thống Joko Widodo-Indonesia."
22 Tháng Ba 2015(Xem: 19042)
"Tờ Lenta của Nga dẫn thông tin từ cổng thông tin trực tuyến Telex ngày 19/3 cho biết, một chiếc tàu trực thăng Mistral cùng tàu hộ tống Aconite đã rời cảng Toulon của Pháp hướng tới Biển Đông".
22 Tháng Ba 2015(Xem: 15496)
"Trong một bức thư đề ngày 19/03/2015, gởi Bộ trưởng Quốc phòng Ash Carter và Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry, bốn Thượng nghị sĩ đã nêu bật hoạt động bồi đắp đảo nhân tạo Bắc Kinh đang rốt ráo tiến hành ở vùng quần đảo Trường Sa để giải thích yêu cầu trên".