Hạc cầm Camac, niềm tự hào của Pháp

08 Tháng Bảy 20188:23 CH(Xem: 1470)

VĂN HÓA ONLINE - VĂN HỌC NGHỆ THUẬT  - THỨ HAI O9 JULY 2018


- https://www.youtube.com/watch?v=rZj_loaYhbw


image032


- https://www.youtube.com/watch?v=nmExqfKa1Uc


image033


Hạc cầm Camac, niềm tự hào của Pháp


Thanh Hà


06/ 7/2018


image031

Hạc cầm, hay đàn harpe của nhà sản xuất Camac-Mouzeil.Nguồn : https://www.camac-harps.com


40 năm để trở thành một biểu tượng của nước Pháp, để những cây đàn Camac trở thành một trong ba nhãn hiệu hạc cầm uy tín nhất thế giới. Đó là kỳ tích hai anh em gia đình Garnier xưa kia và Jakez François ngày nay đã hoàn thành.


Với 8 triệu euro doanh thu một năm, chưa đầy 50 nhân viên, hãng Camac của Pháp là một trong ba nhà sản xuất hạc cầm hàng đầu thế giới. Sự tìm tòi và sáng tạo cộng với nỗi đam mê là bí quyết giúp một công ty gia đình sau hơn 40 năm hoạt động trở thành "một biểu tượng" của nước Pháp.


"Thánh địa" của giới chơi hạc cầm


Mouzeil, một ngôi làng hẻo lánh, cách xa kinh đô ánh sáng đến 360 cây số, thuộc vùng Pays d’Ancenis, gần sông Loire có gì để bất kỳ một nhạc sĩ chơi đàn harpe, tức hạc cầm, nào trên thế giới cũng muốn tham quan một lần trong đời ? Câu trả lời đơn giản, Mouzeil là nơi sản xuất ra 3.000 chiếc hạc cầm Celtic và 200 cây đàn với bàn đạp pédale mang nhãn hiệu Camac hàng năm. Ngoài hai thể loại truyền thống này, Camac còn có đến 6 kiểu đàn harpe điện và 3 kiểu hạc cầm của Nam Mỹ.


Camac là một trong ba nhãn hiệu được ưa chuộng nhất thế giới, cùng với Salvi của Ý và Lyon &Healy của Mỹ, hiện diện từ Singapore đến Brazil, từ Nga đến Israel. Mỗi chiếc đàn có logo Les Harpes Camac France là một tác phẩm nghệ thuật từ về hình dáng bề ngoài đến âm sắc.


image034

Hạc Cầm Camac.Thanh Hà/RFI


Đằng sau thành công rực rỡ ấy là cả một quá trình tìm tòi và sáng tạo trong hơn 40 năm để đưa nhạc cụ cổ xưa nhất thế giới ấy thành một trong những biểu tượng của "French Touch". Năm 2007 Camac được công nhận là một "Công Ty Thuộc Di Sản Sống" (EPV) của Pháp, kết hợp tài tình bàn tay khéo léo của các nghệ nhân với những kỹ thuật hiện đại, là dấu ấn của nước Pháp cả trên địa hạt kinh tế lẫn văn hóa.


Nhân liên hoan quốc tế hạc cầm 2018 tổ chức tại thành phố Ancenis, cách không xa Mouzeil, mà Camac là một thành viên chính trong ban tổ chức, chủ nhân công ty này, Jakez François, đã mở cửa đón một số rất ít khách tham quan để giới thiệu những đôi tay giúp làm nên tên tuổi nhà sản xuất đàn harpe Camac sau chưa đầy nửa thế kỷ hoạt động.


image035

Công việc tỉ mỉ của họa sĩ vẽ trên gỗ cho thân cây đàn Celtic. Xưởng đàn Mouzeil.Thanh Hà/RFI


RFI Việt ngữ xin cùng quý thính giả đến xưởng đàn Camac ở Mouzeil, Jakez François, chủ tịch tổng giám đốc công ty nhắc lại lịch sử của nhà sản xuất đàn hạc này từ khi được hai anh em Gérard và Joël Garnier lập ra năm 1972 :


"Vào những năm 1970 người ta bắt đầu quan tâm đến hạc cầm mà chủ yếu là nhờ công lao của nhạc sĩ Alan Stivell người vùng Bretagne. Nhu cầu chơi đàn harpe ngày càng lớn, do đó hai anh em ông Garnier mới có sáng kiến phát triển thêm trong lĩnh vực này.


Nhưng rồi người em là Gérard thiên về các hoạt động thương mại và đã mở hẳn một công ty phân phối nhạc cụ ở thành phố Nantes. Còn người anh là Joël thì tập trung vào sản xuất. Ông mở xưởng sản xuất tại Mouzeil. Tất cả các công đoạn để tạo ra được một cây đàn đều được thực hiện tại đây. Từ xẻ gỗ, chạm trổ, đánh vernis, chế tạo hộp đàn … đều được làm tại ở Mouzeil. Riêng khâu sản xuất ra dây đàn, do đây là hẳn một cái nghề khác và không thuộc chuyên môn của chúng tôi, nên chúng tôi phải mua.


Năm 2000 chẳng may Joël Garnier qua đời và đó cũng là lúc tôi lên thay ông. Trước đó, năm 1988, tôi bắt đầu cộng tác với hãng Camac. Đấy cũng là thời điểm mà những chiếc hạc cầm có pédale bắt đầu cất cánh".


image036

Khi người và máy cùng góp sức làm nên tên tuổi của xưởng đàn Camac.Thanh Hà/RFI


Công nghệ mới và truyền thống âm nhạc cổ xưa


Camac là nhà sản xuất hạc cầm duy nhất trên đất Pháp. Cách nay 46 năm khi khai trương công ty, chắc chắn là hai sáng lập viên Gérard và Joël Garnier không thể hình dung ra là một ngày nào đó, Camac sẽ qua mặt nhà sản xuất Nhật Bản để thống lĩnh thị trường hạc cầm Celtic. Năm 1984 Camac trình làng cây hạc cầm Celtic điện tử đầu tiên trên thế giới ở liên hoan Edimbourg và nhất là ở hội thảo quốc tế về hạc cầm, tổ chức tại Israel.


Niềm đam mê vô bờ bến là động lực thúc đẩy Joël Garnier đi xa hơn nữa. Ông dùng dây carbon, kim loại nhẹ để đàn vững hơn nhưng lại nhẹ hơn. Camac sử dụng những cái máy khổng lồ tạo từng cái đinh ốc với kích cỡ chính xác nhất để có được ra những âm sắc độc đáo ...


Năm 1987 trên đất kinh kỳ của dòng nhạc cổ điển là Vienna- Áo, chiếc hạc cầm với bàn đạp đầu tiên của nhà sản xuất Camac được trình làng. Đấy cũng là điểm khởi đầu để Camac đứng ngang hàng với những tên tuổi lớn nhất trong lĩnh vực này.


Trước khi đưa khách tham quan vào bên trong nhà máy, Jakez François cho biết qua về thời gian cần thiết để làm ra mỗi cây đàn :


"Với dòng Harpe Celtic chẳng hạn và đương nhiên là thời lượng tùy thuộc vào mỗi kiểu đàn, nhưng trung bình chúng tôi cần khoảng từ 1 cho đến 3 và thậm chí là 6 tháng để hoàn tất một cây đàn Celtic. Còn với dòng Harpe có pédale thì mất từ 4 đến 12 tháng"


Sau những lời giải thích này Jakez François đưa khách tham quan vào xưởng cưa, nơi mà những tấm gỗ từ cây phong, cây tùng bách hay sồi rừng chờ được hóa thân thành cột sống của đàn (colonne), thành hộp cộng hưởng (table d’harmonie) …


"Gỗ phong nhập từ khu vực Trung Âu. Ba Lan hay Cộng Hòa Séc có khí hậu lạnh rất tốt để gỗ chắc thớ. Cây sồi rừng, thân hơi hồng, được nhập từ Áo. Riêng giống cây phong của Canada là một loại gỗ rất cứng dùng để làm cột sống cho loại hạc cầm Celtic. Thế nhưng, để tạo ra hộp cộng hưởng thì bắt buộc phải là gỗ nhập từ Salzburg".


Salzburg sát biên giới giữa Áo và Đức. Theo như giải thích của chủ tịch tổng giám đốc nhà sản xuất hạc cầm Camac, Jakez François, đó là một thứ gỗ với những chuẩn mực nhất định : cây phải trồng trên một diện tích rừng đặc biệt ở độ cao 1.000 mét, không nằm sát bìa rừng, để thân không bị gió uốn cong hay phát triển không đồng đều vì hướng ra ngoài bìa rừng tìm ánh sắng mặt trời. Đấy cũng phải là nơi mà cách biệt về nhiệt độ giữa hai mùa nóng và lạnh phải được ổn định để thớ gỗ đều nhau.


image037

Khung hạc cầm CelticThanh Hà/RFI


Âm sắc mang dấu ấn Pháp


Sau xưởng gỗ là không gian làm việc của các nghệ nhân có đôi tay vàng : người thì mài gỗ, kẻ thì dùng dùi, đục để khắc lên thân đàn những tiết họa mà phần lớn lấy nguồn cảm hứng từ thiên nhiên… Gần hết các công việc này đều làm bằng tay.


Nhưng lá phổi của xưởng đàn Camac chắc chắn phải là gian mà người và máy cùng cộng tác để đục khoét từng lỗ nhỏ cho giây đàn xuyên qua và bộ phận cơ trong hộp nhạc. Ông chủ Camac nhấn mạnh, ở khâu này, sai một ly đi một dặm. Chính vì vậy mà ở đây, Camac phải sử dụng đến những máy đo và kính hiển vi hiện đại nhất, chính xác nhất.


image038

Hộp cộng hưởng với 2000 đinh ốc được thiết kế với độ chính xác của một nhà kim hoàn.Thanh Hà/RFI


Trên mỗi hộp cộng hưởng có khoảng 2.000 đinh, ốc, phụ tùng kim loại, mỗi chiếc đều được làm ra từ xưởng đàn Camac ở Mouzeil. Chúng được mạ vàng bóng loáng. Jakez François không khỏi tự hào khi giải thích : công việc lắp ráp ở đây tỉ mỉ và tinh vi không thua gì như ở một hãng làm đồng hồ.


Âm sắc có trong và thanh hay không là tùy thuộc vào khâu này. Chính âm sắc đó thôi thúc những nhạc sĩ hạc cầm tên tuổi nhất của thế giới đến tận Mouzeil đặt hàng. Jakez François nói về cái mà ông gọi là « nét đặc thù của Pháp -French Touch » từ những cây đàn Camac :


"Chúng tôi tự cho mình là thuộc trường phái cổ điển và truyền thống của Pháp về hạc cầm. Có nghĩa là âm sắc phải thật tốt, rõ ràng, thánh thót mà chính xác với độ ngân dài, sâu lắng. Dù vậy người nhạc sĩ nào thì cũng định nghĩa như vậy về cái mà họ gọi là âm thanh lý tưởng nhất. Nhưng mỗi nhạc cụ lại có sắc thái riêng của nó và người ta chọn đàn Camac là bởi vì tiếng đàn thoát ra từ nhạc cụ này phù hợp với suy nghĩ, với mức độ cảm nhận của người chơi đàn về âm sắc mà họ muốn được nghe thấy".


Camac hiện diện tại hơn 20 quốc gia, có 40 cửa hàng đại lý ngoài lãnh thổ Pháp. 30 % những cây đàn xuất khẩu ra nước ngoài đều hướng về Mỹ. Tại tất cả các đại hội của dòng hạc cầm, từ Hồng Kông đến Washington, đều có sự hiện diện của những cây đàn Camac và nhất là của Jakez François. Ngoài vai trò chủ tịch tổng giám đốc, ông còn là một nhạc sĩ hạc cầm tài hoa. Ông thường xuyên đi lưu diễn ở khắp nơi trên thế giới – đợt gần đây nhất là tại Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh, để tiếng đàn của Camac bay cao mãi, xã mãi.


image039

12 chiếc hạc cầm của nhà sản xuất đàn Camac trong liên hoan quốc tế Harpes tại Ancenis 2018.Thanh Hà/RFI/


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Đàn Lia


Wikipedia


image040

Chiếc bình của người Hy Lạp với hình người phụ nữ đang chơi đàn Lia


Đàn Lia hay Đàn lyr, (tiếng Anh: Lyre; tiếng Hy Lạp: λύρα, lýra) là một nhạc cụ nổi tiếng thuộc bộ dây, được sử dụng phổ biến thời Hy Lạp cổ đại và các thời kì sau đó. Đàn Lia thoạt nhìn trông giống với đàn Hạc, nhưng nó có những điểm khác biệt rõ rệt. Cái tên "Lyre" là một từ trong tiếng Latin xuất phát trong tiếng Hy Lạp cổ[1], có nghĩa là "nhạc sĩ".[2] Nhiều loại đàn Lia khác nhau đã được các nhà khảo cổ học khai quật ở Iraq, tức thuộc thời kì mở rộng của lưu vực sông Lưỡng Hà khoảng 2500 trước Công nguyên[3]. Hình ảnh của một cây đàn Lia cổ với bảy dây được điêu khắc trên các quan tài ở lăng mộ Hagia Triada (Minoan ở Hy Lạp) đã được tìm thấy. Những chiếc quan tài này đã được sử dụng trong suốt thời kỳ Mycenaean Crete (khoảng 1400 trước công nguyên).[4][5] Theo các lễ nghi của người Hy Lạp cổ đại, đàn Lia được chơi trong các buổi trì tụng.
29 Tháng Sáu 2014(Xem: 4890)
Suốt mấy tuần qua, tin tức về bão lụt miền Trung bị tin về cái chết của tướng Võ Nguyên Giáp đè nén. Các bản tin về bão lụt miền Trung đi tin các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên- Huế đang đối diện với những cơn lũ quét mạnh mẽ sắp tràn xuống những khu vực hạ nguồn sau khi cơn bão rút đi. Mưa tích nước trên thượng nguồn các con sông lớn sẽ tràn bất ngờ gây lũ quét và đây là nguyên nhân gây thương vong và thiệt hại tài sản lớn cho người dân hơn chính cơn bão trực tiếp gây ra.
23 Tháng Ba 2014(Xem: 4613)
Nhân dịp năm Việt-Pháp 2014, tại Paris đang diễn ra cuộc triển lãm ảnh đặc biệt mang tên « Objectif Việt Nam. Ảnh của Trường Viễn Đông Bác cổ ».
06 Tháng Ba 2014(Xem: 4936)
Văn đoàn Độc lập VN được dự kiến là một tổ chức xã hội dân sự độc lập, ái hữu. Một tổ chức xã hội dân sự mới thuộc lĩnh vực văn học với tên gọi ‘Bấm Văn đoàn độc lập Việt Nam’ vừa được tuyên bố vận động thành lập.
23 Tháng Hai 2014(Xem: 4810)
Các cuốn Nhật ký Anne Frank bị xé ở thư viện Shinjuku City Hơn 100 bản in cuốn Nhật ký Anne Frank đã bị xé và phá trong một thư viện công ở Tokyo, Nhật Bản, theo quan chức nước này.
16 Tháng Hai 2014(Xem: 4934)
Đào: một bài hát mang đậm chất Ả Đào (hay Ca Trù) của Âm nhạc truyền thống ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
26 Tháng Giêng 2014(Xem: 4481)
Triển lãm "Angkor, sự khai sinh của một huyền thoại" tại bảo tàng nghệ thuật châu Á Guimet (DR)
02 Tháng Giêng 2014(Xem: 4418)
Giả như Albert Camus vẫn còn sống, thì hôm 07 tháng Mười Một vừa qua, ông có lẽ đã tròn 100 tuổi. Từng đoạt giải Nobel Văn học năm 1957, thế mà sinh nhật năm nay của đại văn hào diễn ra trong bầu không khí tĩnh lặng, “không trống, không kèn” như nhiều nhà văn lớn khác của Pháp. Kỷ niệm một trăm năm ngày sinh của Albert Camus chỉ gói trọn trong một cuộc triển lãm nhỏ với chủ đề “Albert Camus, công dân thế giới” tại Aix-en-Provence, một thành phố thuộc tỉnh Bouches-du-Rhône, miền nam nước Pháp. Triển lãm kéo dài từ ngày 05/10/2013 cho đến hết ngày 04/01/2014.
26 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 4526)
Ngày 28/12/1973, « Quần đảo ngục tù – L’Archipel du Goulag » của nhà văn Nga Alexandre Soljenitsyne, đã được xuất bản tại Paris và được đánh giá là cuốn sách lớn của thế kỷ 20. Tuyển tập về nỗi kinh hoàng dưới chế độ Staline đã làm thay đổi nhãn quan của phương Tây về Liên bang Xô Viết.
12 Tháng Mười Một 2013(Xem: 4905)
Mùng 7 tháng 11 năm 2013 là dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 100 của nhà văn Albert Camus. Cho dù ông là một trong các nhà văn Pháp được đọc nhiều nhất và được dịch nhiều nhất, tại Pháp không hề có một nghi lễ chính thức nào được cử hành vào dịp này. Với người Pháp, tác giả của « Kẻ xa lạ » tiếp tục gợi nên những quan điểm đối kháng.
24 Tháng Mười 2013(Xem: 4259)
Suốt mấy tuần qua, tin tức về bão lụt miền Trung bị tin về cái chết của tướng Võ Nguyên Giáp đè nén. Các bản tin về bão lụt miền Trung đi tin các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên- Huế đang đối diện với những cơn lũ quét mạnh mẽ sắp tràn xuống những khu vực hạ nguồn sau khi cơn bão rút đi. Mưa tích nước trên thượng nguồn các con sông lớn sẽ tràn bất ngờ gây lũ quét và đây là nguyên nhân gây thương vong và thiệt hại tài sản lớn cho người dân hơn chính cơn bão trực tiếp gây ra.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 5743)
Westminster (Bình Sa)- - Trưa Thứ Bảy, 12 tháng 10 năm 2013, tại nhàng Paracel Seafood Restaurant khoảng 350 quan khách, thân hữu, một số qúy vị đại diện các hội đoàn, đoàn thể, qúy văn thi hữu, các cơ quan truyền thông và đồng hương tham dự buổi ra mắt hai tác phẩm "Phận Người Vân Nước” và “Chuyện Dọc Đừờng" của người lính viết văn Phan Nhật Nam do Nhà xuất bản Sống và Tuần Báo Sống phát hành.
01 Tháng Mười 2013(Xem: 4580)
Đông đảo khán giả đã tới xem các vở kịch của Lưu Quang Vũ được trình diễn từ 09-15/09 nhân kỷ niệm 25 năm ngày mất của ông.
11 Tháng Chín 2013(Xem: 4293)
Nghệ sĩ Vân Ánh chơi trống và hát (Ảnh: Christine Jade)
04 Tháng Bảy 2013(Xem: 5777)
Trong một bài viết: Rồi Mai Đây / Một bài thơ của Tạ Tỵ đăng trên website Newvietart.com / France-ngày 15.12.2009) - không đủ , lại tưởng là đủ?
17 Tháng Sáu 2013(Xem: 5296)
Chân dung Nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng. PHOTO: LKT 2003
06 Tháng Sáu 2013(Xem: 4818)
Paris năm nay mùa hè mát như mùa thu, 70 độ, thỉnh thoảng mưa bụi chỉ làm đôi cánh bồ câu hơi ướt như làn sương còn sót lại đêm qua.Thành phố nghìn năm văn vật này, như Trường An của Tàu, Thăng Long của Việt, vẫn đang đào bới tìm tòi, ngay cổng đại học Sorbonne nhà khảo cổ còn khai quật lên dưới lòng đất cột đá dấu tích từ thời La Mã và dòng sông Seine, được vinh danh là dòng sinh mệnh, ligne de vie, của đất Pháp, sóng nước vẫn lào xào quanh chân cầu phơi bóng mặt trời vàng đục buổi chiều sũng mây.
29 Tháng Năm 2013(Xem: 11247)
Còn 24 tiếng đồng hồ nữa liên hoan Cannes công bố bảng vàng. Hôm nay, 25/05/2013, là ngày chiếu hai bộ phim cuối cùng tranh giải Cành cọ vàng. Còn tối nay, ban tổ chức vinh danh thần tượng điện ảnh Pháp Alain Delon, nhân xuất công chiếu phiên bản mới của bộ phim Plein Soleil.
08 Tháng Năm 2013(Xem: 5361)
Tôi trở về Nhà Từ Đường sau 15 năm đi xa. Thật ra con số 15 năm là không đúng. Nó chỉ đúng tính theo ngày tôi bỏ nước ra đi, chứ không đúng tính từ ngày tôi trở lại Nhà. Hồi còn ở trong nước chẳng mấy khi tôi lên ngôi Nhà Chung này.
23 Tháng Tư 2013(Xem: 5910)