Bức tranh Việt giá gần 600.000USD, người Việt mua không nổi?

30 Tháng Năm 20177:11 CH(Xem: 2413)

VĂN HÓA ONLINE - VĂN HỌC NGHỆ THUẬT  THỨ  TƯ  31 MAY 2017


Bức tranh Việt giá gần 600.000USD, người Việt mua không nổi?


30/05/2017


TTO - Hơn 30 năm qua, nếu nhìn từ các nhà đấu giá chuyên nghiệp của thế giới, khái niệm 'tranh Việt' đôi khi chỉ là ở tên gọi, chứ nội hàm của nó chẳng mấy khi liên quan đến người Việt.


image029Tác phẩm sơn mài La Moyenne Région của Hoàng Tích Chù và Nguyễn Tiến Chung bất ngờ trở thành tiêu điểm vì giá bán 595.771 USD tại nhà Christie's Hong Kong vừa qua


Như bức sơn mài La Moyenne Région (Miền trung du, sơn mài, 100cm x 150cm, 1942) của Hoàng Tích Chù và Nguyễn Tiến Chung mới bán 595.771 USD tại nhà Christie's Hong Kong chiều 28-5-2017 là một ví dụ, chủ sưu tập cũ và mới đều là người nước ngoài.


1.


Đây có lẽ cũng là điều khá dễ hiểu, vì sau năm 1975 tranh (và mỹ thuật nói chung) đi ra nước ngoài từ Hà Nội bằng con đường ngoại giao là chủ yếu.


Thời điểm Đổi mới (năm 1986) cũng vậy, chủ yếu người nước ngoài, Việt kiều đến Hà Nội để mua tranh mang ra quốc tế bán lại hoặc bổ sung vào sưu tập của họ.


Sau khi Mỹ xóa bỏ cấm vận kinh tế đối với Việt Nam (năm 1994), các nhà đấu giá, môi giới nghệ thuật đã nhanh chóng “đổ bộ” Việt Nam bằng nhiều con đường để “mua nhanh mua rẻ” nhất có thể những tác phẩm đẹp.


Những nhà cung ứng, các phòng tranh tại Việt Nam có nơi cũng nhanh chân ra được nước ngoài nhưng rất ít, chủ yếu chỉ dừng lại trong nước, làm người cung cấp bước một.


Chính thực tế như vậy mà phần lớn tác phẩm đẹp của mỹ thuật hiện đại Việt Nam thời kỳ đầu đã ở nước ngoài nên các giao dịch cũng ở nước ngoài luôn.


Có một bài phân tích cho thấy riêng danh họa Lê Phổ (1907-2001) thì nhà đấu giá Sotheby’s đã có hơn 370 lượt giao dịch công khai, nhà Christie’s có hơn 450 lượt giao dịch, mà chủ yếu trong đó là cuộc chơi giữa những người nước ngoài với nhau.


Dưới khía cạnh thị giác, tác phẩm của Lê Phổ không phải là tiêu biểu nhất so với các danh họa Việt cùng thời đại, nhưng do xuất hiện liên tục trên thị trường quốc tế từ trước năm 1945 đến nay nên ông mới đang là quán quân về giá bán.


Điều này cũng đúng với các tên tuổi thời danh như Lê Quảng Hà, Dinh Q. Lê, Lê Kinh Tài, Bùi Hữu Hùng…, những tác phẩm tiêu biểu và có giá bán cao nhất của họ cũng thường gắn với người và tổ chức nước ngoài.


Tại phiên đấu giá Hội họa Việt Nam thế kỷ 20 và đương đại của nhà đấu giá Lý Thị (Lythi Auction) ở TP.HCM chiều 27-5, tác phẩm Phiên chợ đời (300cm x 150cm, 2009) của Lê Kinh Tài cũng đến từ một nhà sưu tập tại Úc.


Được biết ông này đã chi 1 tỉ đồng để mua tác phẩm này từ 5-6 năm trước, giờ đưa ra thị trường với mức giá dự kiến từ 82.000-120.000 USD.


Cũng tại phiên đấu này, tác phẩm Buổi hoàng hôn rực rỡ (sơn dầu, 50cm x 50cm) của Văn Đen (1919-1988) đã được một nhà sưu tập nước ngoài mua với giá 19.000 USD, cộng thêm 11% cho các chi phí khác.


Những nhà đấu giá danh tiếng như Sotheby’s, Christie’s… từng đến Việt Nam nhiều lần với hi vọng tạo dựng cơ sở bền vững. Hơn 10 năm trước, Christie’s từng tổ chức thí điểm một phiên đấu giá chuyên nghiệp tại TP.HCM, nếu phiên đó thành công chắc bây giờ họ đã có chi nhánh tại đây.


Theo thống kê chưa đầy đủ, tên gọi “tranh Việt” đã hiện diện ở gần 20 nhà đấu giá chuyên nghiệp trên thế giới. Những năm gần đây, các phiên đấu giá tại Pháp, Mỹ, Hong Kong, Singapore, Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc đại lục… thường có tranh Việt hiện diện, đôi khi có tác phẩm trở thành tiêu điểm như phiên Asian 20th Century Art chiều 28-5 tại Hong Kong.


Thế nhưng, người Việt vẫn thường vắng bóng tại các phiên này, nếu có hiện diện cũng khá mờ nhạt.


Nhìn ở khía cạnh tích cực, tranh Việt được người nước ngoài quan tâm như vậy là đáng mừng, vì chính họ đã dần kích thích được nhu cầu sáng tác và sưu tập trong nước.


Nhưng ở khía cạnh khác, tình trạnh “chảy máu chất xám” thì lĩnh vực nào bằng mỹ thuật, cả diện rộng và chiều sâu.


image031

Tác phẩm sơn dầu Joueuse De Lune của Vũ Cao Đàm sắp lên sàn đấu Sotheby’s ở New York với mức giá ước đoán từ 30.000-50.000 USD


2.


Nếu tính từ thời nhà sưu tập Đức Minh (1920-1983, Hà Nội) và Nguyễn Xuân Oánh (1921-2003, Sài Gòn), thì đến nay Việt Nam đã có năm thế hệ sưu tập.


Thế hệ thứ năm đa số trong độ tuổi 8X và 7X, họ thường là những “người giàu tự thân”, có trình độ, nên đã nhìn tranh như là một kênh đầu tư, bên cạnh cái đẹp tự thân và giá trị lịch sử của nó.


Nhà sưu tập Nguyễn Minh (thế hệ sưu tập thứ tư) tại Hà Nội từng nhiều lần đi nước ngoài đấu giá tranh Việt mang về, thế hệ thứ năm nhiều người cũng đã làm như vậy.


Họ cũng đang mong muốn tạo sức hút để các nhà sưu tập quốc tế gởi tranh đến các nhà đấu giá trong nước để tạo các giao dịch công khai.


Chính thế hệ thứ năm này mới là nguồn động lực để các nhà đấu giá như Lạc Việt, Lý Thị (Lythi Auction), Chọn (Chọn Auction)… ra đời tại Việt Nam.


Sự xuất hiện của những nhà đấu giá này là nằm ngoài dự đoán với nhiều người vì ít ai nghĩ Việt Nam lại có nhà đấu giá sớm như vậy.


Như vậy là sau hơn 30 năm kể từ đổi mới, đến nay tranh Việt mới manh nha hình thành thị trường nội địa theo hướng bài bản, mới nhen nhóm tạo ra một cuộc chơi riêng, bên cạnh các cuộc chơi chủ đạo do người nước ngoài điều phối.


Quá muộn nhưng còn hơn không.


Khi nào người Việt làm chủ tranh Việt?


Tại phiên đấu giá Impressionist & Modern Art sắp diễn ra của nhà Sotheby’s, sẽ bắt đầu lúc 14h ngày 8-6 tại New York, Việt Nam có hai đại diện nhưng đến từ bộ sưu tập ở nước ngoài.


Trong đó có bức Joueuse De Lune (sơn dầu, 130,5cm x 195,5cm, 1979) của Vũ Cao Đàm, hiện thuộc nhà sưu tập tư nhân ở Caracas (Venezuela), người này mua từ phòng trưng bày Wally Findlay tại Mỹ.


Những bức như thế này mà được những nhà sưu tập Việt Nam tham gia đấu giá thực sự, thắng thua không quan trọng, thì khi ấy người Việt mới thực sự muốn làm chủ tranh Việt. Khi ấy thị trường mỹ thuật trong nước mới thực sự có cơ sở để phát triển.


HIỀN HÒA
21 Tháng Tám 2014(Xem: 5076)
Ở tuổi 89, tác giả của ca khúc nổi tiếng "Dư âm" sống nghèo túng, bệnh tật và cô đơn trong căn nhà nhỏ giữa lòng Sài Gòn.
13 Tháng Tám 2014(Xem: 4952)
Vì sao văn học Việt Nam vẫn không có những tác phẩm lớn? Đó là câu hỏi đã nhiều lần được đưa ra thảo luận trong những năm gần đây. Chưa nói đến những tác phẩm có tác động mạnh đến thế giới hoặc được thế giới biết đến nhiều, . . .
29 Tháng Bảy 2014(Xem: 4867)
Năm em lên ba, bố tôi bỏ lại người vợ trẻ và hai đứa con thơ lên đường tập kết. Tôi hơn em sáu tuổi. Chín tuổi con nhà nghèo khôn lắm, tôi đủ khôn để thấy khuôn mặt mẹ buồn hiu hắt, những tiếng thở dài và những giọt nước mắt âm thầm của mẹ trong đêm. Chín tuổi, tôi đã biết mình là người nam độc nhất trong gia đình, đã biết ẩm bồng đút cơm cho em và vỗ về em mỗi khi em khóc.
23 Tháng Bảy 2014(Xem: 4429)
Kính thưa anh chị em bằng hữu bốn phương. Sáu mươi năm về trước, đêm Genève cắt đôi nước Việt ở sông Bến Hải, ngoại trưởng quốc gia Việt Nam đã từ chối ký kết hiệp định và ngồi khóc cho một Việt Nam phân chia Nam Bắc. Tại miền Bắc tiểu bang California, chúng tôi đã trải qua một đêm chan chưa ân tình.
06 Tháng Bảy 2014(Xem: 4618)
Anh Nguyễn-Xuân Hoàng bệnh từ hơn một năm qua. Tôi quen anh Hoàng không qua văn học mà qua làng báo hải ngoại. Tuy nhiên giáo sư Nguyễn-Xuân Hoàng đã là một cái tên quen thuộc từ những năm tôi học trung học đệ nhị cấp, tức cấp ba ngày nay, ở Sài Gòn vào đầu thập niên 1970.
29 Tháng Sáu 2014(Xem: 5038)
Suốt mấy tuần qua, tin tức về bão lụt miền Trung bị tin về cái chết của tướng Võ Nguyên Giáp đè nén. Các bản tin về bão lụt miền Trung đi tin các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên- Huế đang đối diện với những cơn lũ quét mạnh mẽ sắp tràn xuống những khu vực hạ nguồn sau khi cơn bão rút đi. Mưa tích nước trên thượng nguồn các con sông lớn sẽ tràn bất ngờ gây lũ quét và đây là nguyên nhân gây thương vong và thiệt hại tài sản lớn cho người dân hơn chính cơn bão trực tiếp gây ra.
23 Tháng Ba 2014(Xem: 4736)
Nhân dịp năm Việt-Pháp 2014, tại Paris đang diễn ra cuộc triển lãm ảnh đặc biệt mang tên « Objectif Việt Nam. Ảnh của Trường Viễn Đông Bác cổ ».
06 Tháng Ba 2014(Xem: 5048)
Văn đoàn Độc lập VN được dự kiến là một tổ chức xã hội dân sự độc lập, ái hữu. Một tổ chức xã hội dân sự mới thuộc lĩnh vực văn học với tên gọi ‘Bấm Văn đoàn độc lập Việt Nam’ vừa được tuyên bố vận động thành lập.
23 Tháng Hai 2014(Xem: 5020)
Các cuốn Nhật ký Anne Frank bị xé ở thư viện Shinjuku City Hơn 100 bản in cuốn Nhật ký Anne Frank đã bị xé và phá trong một thư viện công ở Tokyo, Nhật Bản, theo quan chức nước này.
16 Tháng Hai 2014(Xem: 5094)
Đào: một bài hát mang đậm chất Ả Đào (hay Ca Trù) của Âm nhạc truyền thống ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
26 Tháng Giêng 2014(Xem: 4590)
Triển lãm "Angkor, sự khai sinh của một huyền thoại" tại bảo tàng nghệ thuật châu Á Guimet (DR)
02 Tháng Giêng 2014(Xem: 4529)
Giả như Albert Camus vẫn còn sống, thì hôm 07 tháng Mười Một vừa qua, ông có lẽ đã tròn 100 tuổi. Từng đoạt giải Nobel Văn học năm 1957, thế mà sinh nhật năm nay của đại văn hào diễn ra trong bầu không khí tĩnh lặng, “không trống, không kèn” như nhiều nhà văn lớn khác của Pháp. Kỷ niệm một trăm năm ngày sinh của Albert Camus chỉ gói trọn trong một cuộc triển lãm nhỏ với chủ đề “Albert Camus, công dân thế giới” tại Aix-en-Provence, một thành phố thuộc tỉnh Bouches-du-Rhône, miền nam nước Pháp. Triển lãm kéo dài từ ngày 05/10/2013 cho đến hết ngày 04/01/2014.
26 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 4648)
Ngày 28/12/1973, « Quần đảo ngục tù – L’Archipel du Goulag » của nhà văn Nga Alexandre Soljenitsyne, đã được xuất bản tại Paris và được đánh giá là cuốn sách lớn của thế kỷ 20. Tuyển tập về nỗi kinh hoàng dưới chế độ Staline đã làm thay đổi nhãn quan của phương Tây về Liên bang Xô Viết.
12 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5008)
Mùng 7 tháng 11 năm 2013 là dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 100 của nhà văn Albert Camus. Cho dù ông là một trong các nhà văn Pháp được đọc nhiều nhất và được dịch nhiều nhất, tại Pháp không hề có một nghi lễ chính thức nào được cử hành vào dịp này. Với người Pháp, tác giả của « Kẻ xa lạ » tiếp tục gợi nên những quan điểm đối kháng.
24 Tháng Mười 2013(Xem: 4375)
Suốt mấy tuần qua, tin tức về bão lụt miền Trung bị tin về cái chết của tướng Võ Nguyên Giáp đè nén. Các bản tin về bão lụt miền Trung đi tin các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên- Huế đang đối diện với những cơn lũ quét mạnh mẽ sắp tràn xuống những khu vực hạ nguồn sau khi cơn bão rút đi. Mưa tích nước trên thượng nguồn các con sông lớn sẽ tràn bất ngờ gây lũ quét và đây là nguyên nhân gây thương vong và thiệt hại tài sản lớn cho người dân hơn chính cơn bão trực tiếp gây ra.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 5878)
Westminster (Bình Sa)- - Trưa Thứ Bảy, 12 tháng 10 năm 2013, tại nhàng Paracel Seafood Restaurant khoảng 350 quan khách, thân hữu, một số qúy vị đại diện các hội đoàn, đoàn thể, qúy văn thi hữu, các cơ quan truyền thông và đồng hương tham dự buổi ra mắt hai tác phẩm "Phận Người Vân Nước” và “Chuyện Dọc Đừờng" của người lính viết văn Phan Nhật Nam do Nhà xuất bản Sống và Tuần Báo Sống phát hành.
01 Tháng Mười 2013(Xem: 4718)
Đông đảo khán giả đã tới xem các vở kịch của Lưu Quang Vũ được trình diễn từ 09-15/09 nhân kỷ niệm 25 năm ngày mất của ông.
11 Tháng Chín 2013(Xem: 4416)
Nghệ sĩ Vân Ánh chơi trống và hát (Ảnh: Christine Jade)