Tây Tạng huyền bí và nghệ thuật sinh tử

17 Tháng Năm 20187:17 CH(Xem: 1670)

VĂN HÓA ONLINE - TÔN GIÁO - THỨ SÁU 18 MAY 2018


Tây Tạng huyền bí và nghệ thuật sinh tử


15/05/2018


Bí ẩn của truyền thuyết Phật sống hóa thân chuyển thế, ý nghĩa lá cờ Lungta, những nét văn hóa vùng Tây Tạng được thể hiện trong sách của Đặng Hoàng Xa.


Vẻ đẹp huyền bí của tu viện Labrang ở Tây Tạng - Nằm bên cạnh sông Đại Hạ, một nhánh của sông Hoàng Hà, Tu viện Labrang hơn 300 năm tuổi có 6 trường Phật học, 18 sảnh đường, mang kiến trúc đậm nét Phật giáo Tây Tạng.


Tác giả Đặng Hoàng Xa từng chia sẻ trên trang blog cá nhân trước khi cuốn sách Tây Tạng huyền bí & Nghệ thuật sinh tử ra mắt: “Tôi viết và hoàn thành cuốn sách này trong thời gian cùng lúc vật lộn với một căn bệnh quái ác và hiểm nghèo".


"Ít nhất có một lần tôi có cảm giác đã chạm tay vào cánh cửa của sinh tử. Lúc đó, hôn mê trên gường bệnh, tôi nhìn thấy những đám mây đen và ngũ sắc lượn lờ qua lại, như vô định. Tôi không bao giờ quên cảnh tượng ấy”, ông viết.


Đến bây giờ khi cuốn sách của ông đã đến với độc giả, thì người viết đã đi về cõi vĩnh hằng. Sách khơi gợi biết bao điều bí ẩn cho độc giả về một Tây Tạng đầy huyền bí, màu sắc và quyến rũ.


Đây là một cuốn sách công phu của tiến sĩ Đặng Hoàng Xa về phật giáo Mật Tông Tây Tạng. Cuốn sách nghiên cứu những vấn đề cơ bản và cốt lõi nhất của tôn giáo Mật Tông ở Tây Tạng, được chia một cách khoa học thành 4 phần.


Phần một giới thiệu phật giáo Tây Tạng, phần 2 trình bày những nét đặc sắc của Kim Cương thừa, phần 3 gợi mở những nét văn hóa phong tục của người Tây Tạng. Phần 4 có lẽ là phần hấp dẫn nhất đối với bất kì ai đọc cuốn sách, chính là quan điểm ý thức của tác giả về Bardo và nghệ thuật sinh tử.


image028

Sách Tây Tạng huyền bí & nghệ thuật sinh tử. Ảnh: Omega.


Cuốn sách đã cung cấp cho độc giả một cái nhìn tổng quan nhất về mảnh đất huyền bí Tây Tạng, với những bản sắc đặc trưng bằng một sự thấu suốt. 


Có thể dẫn ra đây ví dụ về truyền thuyết Phật sống hóa thân chuyển thế, và những giai thoại xung quanh nó. “Lạt Ma được coi là hiện thân của Đức Phật”.


Trong cuốn sách của mình Đặng Hoàng Xa đã viết rất hấp dẫn, lần lượt từng bước dẫn dắt cho người đọc hiểu thế nào là “hóa thân chuyển thế”, và tại sao nó lại trở thành một truyền thống tôn giáo của Tây Tạng, ý nghĩa và phương pháp của việc tìm kiếm “linh đồng”… Cho đến giờ, đây vẫn là những câu chuyện mang đậm chất bí ẩn, luôn khiến thế giới ngỡ ngàng về Tây Tạng.


Đối với những người từng biết đôi chút mảnh đất Tây Tạng, có lẽ sẽ đều nhận ra ngay hình ảnh lá cờ Lungta, được xem là biểu tượng văn hóa, “là hơi thở của Himalaya cũng như Tây Tạng”.


Đối với người Tây Tạng “khi gió thổi đến, những lời cầu nguyện và chân ngôn được ghi trên lá cờ sẽ lan tỏa khắp không gian và mang phước lành tới cho tất cả các chúng sinh”.


image027

Ý nghĩa lá cờ Lungta được viết trong sách.


Lá cờ Lungta, cung điện Potola, thủ phủ Lhasa, kiến tạo Mandala, điệu múa Cham, nghệ thuật Thangka… chính là những nét văn hóa truyền thống bản nhất của Tây Tạng, được tác giả viết bằng một hệ thống kiến thức tổng quát sâu rộng, cùng với những suy nghiệm.


Sự chết, cõi chết và nghi thức thiên táng ở Tây Tạng


Ở góc nhìn của người Tây Tạng về cái chết, Đặng Hoàng Xa đưa ra thông tin đầy đặn về quan niệm sự chết, cõi chết cũng như nghi thức Thiên Táng kỳ lạ, bí ẩn và tuyệt đẹp của người Tây Tạng.


Nghi lễ thiên táng cũng có hai dạng: cơ bản và long trọng, đối với những hạng người khác nhau trong xã hội, Ở nghi thức cơ bản, người Tây Tạng khi chết đơn giản sẽ “được mang lên núi, để tự phân hủy khi tiếp xúc với thiên nhiên, hoặc bị ăn thịt bởi các động vật như chim kền kền”.


Trong khi đó, nghi lễ long trọng được thực hiện với nhiều thể thức đặc biệt. Nhìn vào cốt lõi của Thiên Táng, tác giả một lần nữa nhấn mạnh tính vô thường của đời sống, và đặt ra vấn đề về liên kết giữa sự sống và cái chết.


image029

Trong quan niệm người Tây Tạng, cơ thể người như chiếc xe chuyên chở linh hồn. Ảnh: bầy kên kên ăn xác người.


Sự sống và cái chết có lẽ vẫn là hai vấn đề được truy vấn suốt đời của loài người. Những kiệt tác văn học nghệ thuật thế giới từ xưa tới nay được sáng tạo nên cũng khởi nguồn từ hạt nhân ấy.


Tây Tạng huyền bí & nghệ thuật sinh tử, khi nghiên cứu quan niệm của người Tây Tạng, tác giả Đặng Hoàng Xa đã cho độc giả thấy rõ những căn cớ tư tưởng, quan niệm của người Tây Tạng, để chúng ta thấy được mối liên hệ chặt chẽ giữa sự sống và cái chết, cùng với trải nghiệm cận tử.


Những trải nghiệm của các vị Đạt-lai Lạt-ma 14, Pháp Vương Gyalwang Drupka, của các Rinpoche Mật tông như Sogyal Rinpoche, Tulku ThondupRinpoche, Lati Rinpoche… cũng được tác giả đề cập.


Đây có lẽ cũng là vấn đề gây ra nhiều luồng tranh cãi trái chiều nhất, nhưng với những ngành khai thác những bí ẩn của đời sống con người và vũ trụ như văn chương, nghệ thuật, tôn giáo, nó lại là mảnh đất màu mỡ để kiếm tìm và sáng tạo.


image030

Tác giả Đặng Hoàng Xa qua đời năm 2017.


Đối với Đặng Hoàng Xa, trong cuốn sách của mình ông  dẫn ra rất nhiều quan niệm của các nhà nghiên cứu, đặt ra những ý kiến khác nhau về cái chết theo quan niệm của Tây Tạng. 


Với lối viết khoa học, mạch lạc, đầy thuyết phục, tác giả đã khiến người đọc nhìn nhận rõ ràng hơn về những luận lý của sự sống chết, hiểu rõ hơn về một Tây Tạng “giống như có một sợi chỉ vô hình nối các đời sống lại với nhau, cái kết thúc của một cá thể chỉ là khởi đầu cho một đời sống khác, tràn đầy và mới mẻ”, và thực sự cái chết vẫn luôn đầy huyền bí nhưng đầy dẫn dụ.


Tác giả Đặng Hoàng Xa tốt nghiệp Đại học San Francisco (Mỹ), kỹ sư trong nhiều dự án phát triển phần mềm của các công ty tin học tại Thung lũng Silicon. Nhưng ông là người say mê nghiên cứu Tôn giáo, đặc biệt là tôn giáo những vùng “huyền bí”.


Ông đã xuất bản một số sách tại Việt Nam: Phật giáo và tâm thức (2014), Câu chuyện Do Thái: Lịch sử thăng trầm của một dân tộc (2015), Câu chuyện Do Thái 2: Văn hóa, truyền thống và con người (2016).


Ông mất tại Hà Nội năm 2017. (Thủy Nguyệt)
13 Tháng Giêng 2015(Xem: 4306)
Vào đầu tháng này, Tổng giám mục Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn được Đức Giáo hoàng nêu tên trong số 20 vị Hồng y mới từ nhiều quốc gia khác nhau trên toàn cầu.
04 Tháng Giêng 2015(Xem: 4117)
Một vị Tổng giám mục từ Việt Nam vừa được Giáo hoàng Francis chỉ định làm Hồng y, theo Tòa thánh Vatican. Tổng giám mục Hà Nội, Phê-rô Nguyễn Văn Nhơn, sinh năm 1938, vừa được Đức Giáo hoàng nêu tên trong số 20 vị Hồng y mới từ nhiều quốc gia khác nhau trên toàn cầu như Việt Nam, Myanmar, Tonga và Ethiopia v.v...
25 Tháng Chín 2014(Xem: 4595)
Đức Đạt Lai Lạt Ma, tuyệt vời. Tôi có nhiều cơ duyên với ngài... ngay cả từ thời rất là thơ trẻ, khi còn ở trong nước và khi chỉ mới đọc các bài báo sơ sài về ngài. Đất nước Tây Tạng và vị lãnh đạo này là một thế giới kỳ bí, không chỉ vì xa xôi cách biệt nhưng cũng vì niềm tin của dân tộc này rằng Đức Đạt Lai Lạt Ma là hóa thân của Đức Quan Thế Âm Bồ Tát.
21 Tháng Tám 2014(Xem: 7414)
Chùa Phước Thành, Huế 17.08.2014 - Hội đồng Liên tôn (Hòa thượng Thích Không Tánh và Linh mục Phan Văn Lợi đại diện) đã phối hợp với Tăng đoàn Giáo hội PGVNTN Thừa Thiên Huế (Hòa thượng Thích Chí Thắng và Hòa thượng Thích Chơn Niệm đại diện) vừa tổ chức một cuộc gặp gỡ hơn 60 thương binh . . .
10 Tháng Tám 2014(Xem: 3597)
Kể từ khi vị tiền nhiệm của Ngài, ông Abdelfattah Amor đến thăm Việt Nam vào năm 1998 với không mấy tiếng vang, nay đất nước chúng tôi lại được đón tiếp Ngài -với tất cả sự quan tâm của công luận- trong tư cách Báo cáo viên Đặc biệt của LHQ về tự do tôn giáo hay tín ngưỡng.
01 Tháng Tám 2014(Xem: 4086)
Sáng nay, trong cuộc trò chuyện với phóng viên một tờ báo Công Giáo nước ngoài, người phóng viên muốn trao đổi với tôi về lòng sùng kính Mẹ Maria của người tín hữu Việt Nam, câu hỏi được đặt ra là: “Văn hóa Việt Nam có vai trò nào trong lòng sùng kính Đức Mẹ ?” Một câu hỏi thú vị và gợi mở nhiều vấn đề.
14 Tháng Bảy 2014(Xem: 4446)
Giáo hoàng thừa nhận ấu dâm tồn tại trong hàng ngũ giáo sỹ, nhưng nói sẽ tìm ra giải pháp. Giáo hoàng Francis nói dữ liệu tin cậy cho thấy "khoảng 2%" trong hàng giáo sĩ thuộc Giáo hội Công giáo là những người ấu dâm.
03 Tháng Bảy 2014(Xem: 5255)
QUẬN CAM (VB) -- Đại Lễ Kỷ Niệm lần thứ 75 ngày Đức Thầy khai sáng Đạo Phật Giáo Hòa Hảo đã được tổ chức long trọng tại Hội Quán số 12432 đường Euclid hôm Chủ Nhật 29 tháng 6 năm 2014. Buôi lễ có tham dự của Hòa Thượng Thích Minh Tuyên (Tổ Đình Minh Đăng Quang và là một viên chức của GHPGVNTN Tại Hoa Kỳ), cựu Thiếu Tướng Lê Văn Tư, Michael Võ (Thị Trưởng Fountain Valley), Chris Phan (Nghị viên Garden Grove), và nhiều nhà hoạt động nôi tiếng như Trần Văn Chi, Trần Văn Ân, Nguyễn Tấn Lạc, Nguyễn Hữu Chánh, Vũ Hoàng Hải (Bạch Đằng Giang), ca sĩ Mai Ngọc Khánh, Đạo Tràng Pháp Hoa...
14 Tháng Năm 2014(Xem: 4802)
Vào 11 giờ sáng ngày 11 tháng 5 năm 2014, tại Tổ-Đình Từ-Quang, thành phố Montreal, tỉnh bang Quebec, nước Canada, đã tổ-chức đại-lễ kỷ-niệm Phật-đản năm thứ 2638, Phật-lịch 2558.
05 Tháng Hai 2014(Xem: 5249)
Dưới đây là ba bài tham luận của ngài Ian Green, Chủ nhân Linh tượng Phật Ngọc Hòa Bình, Ts Trần Quang Thuận và Nhà báo Lý Kiến Trúc.
24 Tháng Giêng 2014(Xem: 5537)
HT Thích Minh Tuyên tổ chức Hội thảo: “Phật Giáo và Hòa Bình Thế Giới” LỄ HỘI PHẬT NGỌC HÒA BÌNH THẾ GIỚI
11 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 6419)
PARIS (VB) -- Một bản Thông Cáo từ Phòng Thông Tin PGG Quốc Tế ở Paris gửi khắp thế giới ngày 9-12-2013 qua các diễn đàn tiếng Việt, cho biết rằng Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ đã “ra Giáo chỉ 10/VTT/GC/TT” trong đó “chấm dứt chức vụ Viện trưởng Viện Hóa Đạo của HT Thích Viên Định và Chủ tịch Văn Phòng II Viện Hóa Đạo của HT Thích Viên Lý.”
21 Tháng Mười Một 2013(Xem: 3876)
WESTMINSTER (VB) -- Một buổi Lễ Tạ Ơn đã được tổ chức bởi Đạo Tràng Hạnh Duyên tại nhà hàng Seafood World hôm Chủ Nhật 17-11-2013 để bày tỏ lòng biết ơn đối với tứ trọng ân – và đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn đối với chư tôn thiền đức đã hỗ trợ cho đạo tràng thành lập và phát triển. Buổi lễ diễn ra trong không khí thân tình và sôi nổi, với tài điều khiển khéo léo của MC là Sư Cô Trung Châu, trong khi văn nghệ tuy là “cây nhà lá vườn” nhưng đã thấy xuất hiện nhiều gịong ca xuất sắc bất ngờ.
28 Tháng Mười 2013(Xem: 4738)
Công cuộc tranh đấu đòi quyển bình đẳng tôn giáo của Phật Giáo Việt Nam bắt đầu ở Huế với cái chết của tám Phật tử đêm 8/5/1963 tại đài phát thanh, rồi cuộc tự thiêu của Hòa Thượng Thích Quảng Đức ngày 11/6/1963 tại Sài Gòn và chiến dịch “nước lũ” tổng tấn công chùa chiền toàn quốc đêm 20 rạng ngày 21/ 8/1963. Ba biến cố lịch sử quan trọng của phong trào Phật Giáo tranh đấu này dẫn đến cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng kéo dài nửa năm và kết thúc bằng cuộc chính biến lật đổ chính quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 3878)
Hội đồng Giám mục Việt Nam trong tuần qua tiến hành hội nghị lần thứ 12. Trước ngày kết thúc hội nghị, một thư chung cũng được gửi cho chừng 8 triệu tín đồ Công giáo tại Việt Nam.
18 Tháng Chín 2013(Xem: 9154)
Vì nghiệp-vận của Quốc-gia và Phật-giáo, Hòa-Thượng và tôi, anh em chúng ta bị xa cách nhau 39 năm rồi. Năm nay, Hòa-Thượng đã 86 tuổi và tôi đã 93 tuổi. Trong nước Hòa-Thượng bị tù đày, ngoài nước, tôi coi như kẻ lưu đày.
26 Tháng Sáu 2013(Xem: 9750)
Santa Ana (Bình Sa)- Tại hội trường Jerome Center 726 S.Center St, Santa Ana, Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo Việt Nam Tại Hoa Kỳ đã long trọng tổ chức Lễ Tưởng Niệm 50 Năm Pháp Nạn (1963-2013) Bồ Tát Thích Quảng Đức và Tăng tín đồ Phật Giáo vị pháp vong thân.
26 Tháng Sáu 2013(Xem: 4943)
Đại lễ Phật Đản 2557-2013 đã cử hành trọng thể ở khắp mọi nơi. Đặc biệt năm nay còn là lễ Tưởng Niệm Tri Ân 50 năm Bồ Tát Thích Quảng Đức vị Pháp thiêu thân tại Sài Gòn ngày 11/06/1963.
24 Tháng Sáu 2013(Xem: 8397)
Nhân dịp Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ tổ chức Lễ Tưởng Niệm 50 năm Pháp nạn (Tưởng niệm Hòa Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu ngày 11 tháng 6 năm 1963 tại ngã tư Lê Văn Duyệt - Phan Đình Phùng Quận 3 Saigon.
03 Tháng Sáu 2013(Xem: 5124)
Câu chuyện thế này, khoảng tháng 5 năm 2005 khi cố đại Lão Hòa Thượng Thích Mãn Giác về chùa Tam Bảo trong dịp lễ Phật đản. Một buổi khuya nọ, HT nằm trong phòng ngủ nghe đàn Ngỗng trời kêu rối rít trong không gian vườn chùa. Sáng ra, Ngài bảo sao nghe tiếng ngỗng kêu nhiều quá, chúng vui mừng chăng? Tôi trả lời vì sau vườn chùa có hồ nước rộng trên đất của người Ấn Độ nên đàn ngỗng thường về làm tổ và dạo chơi. Ngài dạy tôi nên mua thêm miếng đất đó để sau này xây tượng đài Quán Âm trong vườn chùa mới có ý nghĩa lớn.