VĂN HÓA ONLINE - IRAN – THỨ NĂM 05 FEB 2026
Reuters: Mỹ và Iran nhất trí tổ chức đàm phán vào thứ Sáu tại Oman nhưng vẫn còn bất đồng về chương trình nghị sự
* một quan chức cấp cao của Iran cho biết chương trình tên lửa của Iran "không phải là vấn đề có thể thương lượng".
By Simon Lewis, Humeyra Pamuk and Parisa Hafezi
February 4, 202612:27
Tóm tắt
• Căng thẳng đã leo thang kể từ khi Iran đàn áp các cuộc biểu tình
• Iran yêu cầu chuyển địa điểm đàm phán sang Oman để hạn chế phạm vi thảo luận
• Iran muốn các cuộc đàm phán chỉ tập trung vào chương trình hạt nhân của nước này
• Rubio cho rằng các cuộc đàm phán nên bao gồm chương trình tên lửa và các vấn đề khác
Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, phát biểu trong một cuộc họp tại Tehran, Iran, ngày 1 tháng 2 năm 2026. Văn phòng Lãnh tụ tối cao Iran/WANA (Hãng thông tấn Tây Á)/Ảnh được cung cấp qua REUTERS.
WASHINGTON/DUBAI, ngày 4 tháng 2 - Mỹ và Iran đã đồng ý tổ chức các cuộc đàm phán tại Oman vào thứ Sáu, các quan chức của cả hai bên cho biết, ngay cả khi họ vẫn bất đồng về việc Washington kiên quyết rằng các cuộc đàm phán phải bao gồm kho vũ khí tên lửa của Tehran và lời hứa của Iran chỉ thảo luận về chương trình hạt nhân của mình.
Nỗ lực ngoại giao tế nhị này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng khi Mỹ tăng cường lực lượng ở Trung Đông và các bên liên quan trong khu vực tìm cách tránh một cuộc đối đầu quân sự mà nhiều người lo sợ có thể leo thang thành một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn.
Những khác biệt trong những ngày gần đây về phạm vi và địa điểm đàm phán đã làm dấy lên nghi ngờ liệu cuộc gặp có diễn ra hay không, khiến khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể thực hiện lời đe dọa tấn công Iran vẫn còn bỏ ngỏ.
Khi được hỏi vào thứ Tư liệu Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei có nên lo lắng hay không, Trump nói với NBC News: "Tôi nghĩ ông ấy nên rất lo lắng. Vâng, ông ấy nên lo lắng." Ông nói thêm rằng "họ đang đàm phán với chúng tôi" nhưng không giải thích thêm.
Sau bài phát biểu của TT Trump, các quan chức Mỹ và Iran cho biết hai bên đã đồng ý chuyển địa điểm đàm phán đến Muscat sau khi ban đầu chấp nhận Istanbul. Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy họ đã tìm được điểm chung về chương trình nghị sự. Iran đã thúc đẩy việc giới hạn các cuộc đàm phán chỉ xoay quanh tranh chấp hạt nhân kéo dài với các nước phương Tây.
Nhưng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đưa ra quan điểm khác vào thứ Tư. "Nếu người Iran muốn gặp mặt, chúng tôi sẵn sàng," ông Rubio nói với các phóng viên. Nhưng ông nói thêm rằng các cuộc đàm phán sẽ phải bao gồm cả phạm vi tên lửa đạn đạo của Iran, sự hỗ trợ của nước này đối với các nhóm vũ trang ủy nhiệm ở khắp Trung Đông và cách đối xử của nước này với chính người dân của mình, ngoài các vấn đề hạt nhân.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran cho biết chương trình tên lửa của Iran "không phải là vấn đề có thể thương lượng".
Một quan chức cấp cao khác của Iran cho biết Tehran sẽ hoan nghênh các cuộc đàm phán về tranh chấp hạt nhân, nhưng việc Mỹ khăng khăng đề cập đến các vấn đề phi hạt nhân có thể gây nguy hiểm cho các cuộc đàm phán.
Các quan chức cho biết, con rể của Trump, Jared Kushner, dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán, cùng với đặc phái viên của Mỹ Steve Witkoff và Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi.
THAY ĐỔI ĐỊA ĐIỂM
Trong khi các cuộc đàm phán ban đầu được dự kiến diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ, Iran muốn cuộc họp diễn ra ở Oman như một sự tiếp nối của các cuộc đàm phán trước đó được tổ chức tại quốc gia Ả Rập vùng Vịnh này, vốn chỉ tập trung vào chương trình hạt nhân của Tehran, một quan chức khu vực cho biết.
Iran khẳng định các hoạt động hạt nhân của nước này nhằm mục đích hòa bình, không phải mục đích quân sự, trong khi Mỹ và Israel cáo buộc nước này đã từng nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân.
Một quan chức vùng Vịnh cho biết các cuộc đàm phán có thể được nhiều quốc gia làm trung gian, mặc dù Iran đã chỉ ra rằng họ muốn một hình thức đàm phán song phương chỉ giới hạn giữa Washington và Tehran.
Những nỗ lực ngoại giao này diễn ra sau những lời đe dọa hành động quân sự của TT Trump chống lại Iran trong cuộc đàn áp đẫm máu đối với người biểu tình vào tháng trước và việc triển khai thêm lực lượng hải quân đến vùng Vịnh.
Mỹ đã điều động hàng nghìn binh sĩ đến Trung Đông kể từ khi Trump đe dọa Iran vào tháng trước - bao gồm một Hàng không Mẫu hạm, các chiến hạm khác, chiến đấu cơ, máy bay do thám và máy bay tiếp nhiên liệu trên không.
Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, phát biểu trong một cuộc họp tại Tehran, Iran, ngày 1 tháng 2 năm 2026. Văn phòng Lãnh tụ tối cao Iran/WANA (Hãng thông tấn Tây Á)/Ảnh được cung cấp qua REUTERS.
Sau khi Israel và Hoa Kỳ ném bom Cộng hòa Hồi giáo Iran vào mùa hè năm ngoái, những căng thẳng leo thang đã làm dấy lên lo ngại trong các quốc gia trong khu vực về một cuộc xung đột lớn có thể ảnh hưởng đến họ hoặc gây ra hỗn loạn lâu dài ở Iran. Các nguồn tin cho biết, ông Trump vẫn đang cân nhắc lựa chọn tấn công Iran. Giá dầu đã tăng do căng thẳng leo thang.
TRANH CHẤP HẠT NHÂN
Tổng thống Trump đã cảnh báo rằng "những điều tồi tệ" có thể sẽ xảy ra nếu không đạt được thỏa thuận, làm gia tăng áp lực lên Cộng hòa Hồi giáo trong cuộc đối đầu đã dẫn đến những lời đe dọa tấn công bằng không quân từ cả hai phía.
Theo sáu quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Iran, giới lãnh đạo Iran ngày càng lo ngại rằng một cuộc tấn công của Mỹ có thể làm lung lay quyền lực của họ bằng cách đẩy người dân vốn đã tức giận xuống đường biểu tình trở lại.
Ông Trump, người đã không thực hiện lời đe dọa can thiệp trong cuộc đàn áp tháng trước, kể từ đó đã yêu cầu Iran nhượng bộ về vấn đề hạt nhân, và đã điều một hạm đội đến bờ biển nước này. Iran cũng hy vọng đạt được một thỏa thuận có thể giúp dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này, vốn đã tàn phá nền kinh tế - một nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bất ổn tháng trước.
KHO VŨ KHÍ TÊN LỬA ĐẠN ĐẠO
Các nguồn tin từ Iran nói với Reuters tuần trước rằng Trump đã đưa ra ba điều kiện để nối lại đàm phán: không làm giàu uranium ở Iran, hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran và chấm dứt sự hỗ trợ của nước này cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
Iran từ lâu đã nói rằng cả ba yêu cầu này đều là những sự xâm phạm chủ quyền không thể chấp nhận được, nhưng hai quan chức Iran nói với Reuters rằng các nhà lãnh đạo tôn giáo của nước này coi chương trình tên lửa đạn đạo, chứ không phải việc làm giàu uranium, là trở ngại lớn hơn.
Một quan chức Iran cho biết không nên có điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán và Iran sẵn sàng thể hiện sự linh hoạt về việc làm giàu uranium, mà nước này nói là vì mục đích hòa bình, không phải mục đích quân sự.
Kể từ các cuộc tấn công của Mỹ vào tháng Sáu, Tehran cho biết công việc làm giàu uranium của họ đã dừng lại. Vào tháng Sáu, Hoa Kỳ đã tấn công các mục tiêu hạt nhân của Iran, tham gia vào cuối chiến dịch ném bom kéo dài 12 ngày của Israel và Iran đã đáp trả Israel bằng tên lửa và máy bay không người lái. Iran cho biết họ đã bổ sung kho tên lửa sau cuộc chiến với Israel năm ngoái, cảnh báo rằng họ sẽ phóng tên lửa nếu an ninh của họ bị đe dọa.
Thêm vào căng thẳng, hôm thứ Ba, quân đội Mỹ đã bắn hạ một máy bay không người lái của Iran "tiếp cận một cách hung hăng" Mẫu hạm Abraham Lincoln ở Biển Ả Rập, quân đội Mỹ cho biết, trong một sự việc được Reuters đưa tin đầu tiên.
Trong một sự việc khác ở eo biển Hormuz, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tiếp cận một tàu chở dầu treo cờ Mỹ với tốc độ cao và đe dọa lên tàu và chiếm giữ nó.
- Bài viết của Simon Lewis, Humeyra Pamuk, Andrew Mills và Parisa Hafezi; bổ sung thông tin từ Trevor Hunnicutt và Jasper Ward ở Washington; Biên tập bởi Michael Georgy, Angus McDowall và Matt Spetalnick; Chỉnh sửa bởi Aidan Lewis, Chizu Nomiyama, Rod Nickel
Humeyra Pamuk Thomson Reuters Humeyra Pamuk là phóng viên cấp cao chuyên về chính sách đối ngoại, làm việc tại Washington DC. Bà đưa tin về Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và thường xuyên tháp tùng Ngoại trưởng Hoa Kỳ trong các chuyến công tác. Trong 20 năm làm việc tại Reuters, bà từng công tác tại London, Dubai, Cairo và Thổ Nhĩ Kỳ, đưa tin về nhiều sự kiện khác nhau, từ Mùa xuân Ả Rập và cuộc nội chiến ở Syria đến nhiều cuộc bầu cử ở Thổ Nhĩ Kỳ và cuộc nổi dậy của người Kurd ở phía đông nam. Năm 2017, bà đã giành được học bổng Knight-Bagehot tại Trường Báo chí thuộc Đại học Columbia. Bà có bằng Cử nhân Quan hệ Quốc tế và bằng Thạc sĩ về Nghiên cứu Liên minh Châu Âu.
