VĂN HÓA ONLINE - CUBA – THỨ BA 03 FEB 2026
Sự kiện Vịnh “con heo” 1961 và Cuộc khủng hoảng tên lửa 1962 Nga đặt ở Cuba chĩa vào Mỹ
*
Britannica Editors
April 17, 1961 (Biên tập lại)
Các biên tập viên Britannica Ngày 14 tháng 1 năm 2026
https://www.britannica.com/event/Bay-of-Pigs-invasion
Sự kiện Vịnh Con Heo, (ngày 17 tháng 4 năm 1961)
Các câu hỏi thường gặp
Cuộc “xâm lược giải phóng” Vịnh Con Heo là gì?
Diễn ra khi nào?
Ai là tổng thống Hoa Kỳ và Chủ tịch Nga Sô trong thời gian diễn ra sự kiện Vịnh Con Heo?
Cuộc “xâm lược giải phóng” đổ bộ vào Cuba thất bại tại Bahía de Cochinos (Vịnh Con Heo), hay Playa Girón (Bãi biển Girón) theo cách gọi của người Cuba, trên bờ biển phía tây nam bởi khoảng 1.500 người Cuba lưu vong phản đối Fidel Castro.
Cuộc “xâm lược giải phóng” được chính phủ Hoa Kỳ tài trợ và chỉ đạo.
Phóng đồ cuộc hành quân của Hoa Kỳ vào Cuba năm 1961.
Trong vòng sáu tháng sau khi Castro lật đổ chế độ độc tài của Fulgencio Batista ở Cuba (tháng 1 năm 1959), quan hệ giữa chính phủ Castro và Hoa Kỳ bắt đầu xấu đi. Chính phủ Cuba mới đã tịch thu tài sản tư nhân (phần lớn thuộc sở hữu của các lợi ích Bắc Mỹ), cử đặc vụ đến khởi xướng các cuộc cách mạng ở một số quốc gia Mỹ Latinh, và thiết lập quan hệ ngoại giao và kinh tế với các cường quốc xã hội chủ nghĩa hàng đầu.
Bản thân Castro thường xuyên và mạnh mẽ cáo buộc Hoa Kỳ đang cố gắng phá hoại chính phủ của ông.
Một số nghị sĩ và thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, từ đầu năm 1960, đã lên án Castro; và đến tháng Sáu, Quốc hội đã thông qua luật cho phép Tổng thống Dwight D. Eisenhower thực hiện các biện pháp trả đũa: Hoa Kỳ cắt giảm việc mua đường từ Cuba và ngay sau đó áp đặt lệnh cấm vận đối với tất cả các mặt hàng xuất khẩu sang Cuba ngoại trừ thực phẩm và thuốc men.
Vào tháng 1 năm 1961, Eisenhower, trong một trong những hành động cuối cùng của chính quyền của ông, đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Cuba.
Một kế hoạch xâm lược Cuba đã được Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) lên kế hoạch từ tháng 5 năm 1960. Tính đúng đắn của việc tiến hành cuộc xâm lược đã được tranh luận trong chính quyền mới nhậm chức của Tổng thống John F. Kennedy trước khi cuối cùng được phê duyệt và thực hiện.
Sự kiện Chiến tranh Lạnh
Ngày 15 tháng 4 năm 1961, ba máy bay do Hoa Kỳ sản xuất do người Cuba điều khiển đã ném bom các căn cứ không quân của Cuba.
Hai ngày sau, những người Cuba được Hoa Kỳ huấn luyện và sử dụng thiết bị của Hoa Kỳ đã đổ bộ xuống một số địa điểm. Cuộc đổ bộ chính diễn ra tại Vịnh Con Heo, thuộc bờ biển phía nam trung tâm Cuba.
Lực lượng xâm lược không đủ mạnh so với quân đội của Castro, và đến ngày 19 tháng 4, cứ điểm cuối cùng của họ đã bị chiếm giữ, cùng với hơn 1.100 người.
Sau cuộc xâm lược, các nhà phê bình cáo buộc CIA cung cấp thông tin sai lệch cho tổng thống Kennedy và cũng lưu ý rằng, bất chấp mệnh lệnh của Kennedy, những người ủng hộ Batista đã được đưa vào lực lượng xâm lược, trong khi các thành viên của Phong trào Cách mạng Nhân dân phi cộng sản, được coi là nhóm chống Castro có năng lực nhất, lại bị loại trừ.
Tổng thống Hoa Kỳ John F Kennedy.
Các thành viên bị bắt của lực lượng xâm lược đã bị giam giữ.
Từ tháng 5 năm 1961, chính quyền Kennedy đã không chính thức ủng hộ các nỗ lực chuộc lại tù binh, nhưng những nỗ lực của Ủy ban Máy kéo vì Tự do, do Eleanor Roosevelt đứng đầu, đã không huy động đủ 28.000.000 đô la cần thiết cho thiết bị xây dựng hạng nặng mà Castro yêu cầu như là tiền bồi thường.
Các điều kiện chuộc lại đã thay đổi nhiều lần trong vài tháng tiếp theo; sau những cuộc đàm phán khó khăn của James B. Donovan, Castro cuối cùng đã đồng ý thả tù binh để đổi lấy 53.000.000 đô la tiền thực phẩm và thuốc men.
Từ tháng 12 năm 1962 đến tháng 7 năm 1965, những người sống sót đã được trở về Hoa Kỳ.
Khrushchev và Kennedy ở Vienna, Áo vào ngày 4 tháng 6 năm 1961. Nguồn BBC
Bãi phóng tên lửa đạn đạo tầm trung của Nga tại Cuba, tháng 11 năm 1962. Nguồn BBC
Thông tin nhanh
- Ngày: 17 tháng 4 năm 1961
- Địa điểm: Cuba
- Những người tham gia: Fulgencio Batista hoạt động bí mật
- Hoa Kỳ Bối cảnh: Chiến tranh Lạnh
- Những người chủ chốt: Fidel Castro, Allen W. Dulles, John F. Kennedy
Fidel Castro, 2003.
Fidel Castro đang phát biểu từ một ban công tạm bợ vào ngày 1 tháng 1 năm 1959, trên đường tiến vào Havana sau chiến thắng. Castro nổi tiếng với tài hùng biện của ông.
Fidel Castro, Chủ tịch nước Cuba qua VN thăm các binh sĩ Cs Bắc Việt và quân Mặt trận giải phóng miền Nam ở mặt trận Quảng Trị năm 1973. Câu tuyên bố nổi tiếng của Castro khi ở chiến trường VN: "vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình"
* Một số nhà phê bình cho rằng Hoa Kỳ đã không đủ quyết liệt trong việc hỗ trợ cuộc xâm lược Vịnh Con Heo và đã tạo ra ấn tượng thiếu quyết đoán, trong khi những người khác sau đó đặt câu hỏi về sự đánh giá sai lầm của Hoa Kỳ về khả năng chiến đấu của người Cuba.
Sự kiện này rất quan trọng đối với sự phát triển của cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba tháng 10 năm 1962.
- Các biên tập viên của Encyclopaedia Britannica. Bài viết này được Encyclopaedia Britannica sửa đổi và cập nhật gần đây nhất.
**
Sự kiện quốc tế: Tên lửa Nga Sô đặt tại Cuba 1962
Britannica Editors
Jan. 31, 2026
Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba là gì?
Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba diễn ra khi nào?
Kết quả của cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba là gì?
• Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba (tháng 10 năm 1962), một cuộc đối đầu lớn đã đẩy Hoa Kỳ và Liên Xô đến bờ vực chiến tranh vì sự hiện diện của tên lửa hạt nhân Nga Sô ở Cuba.
Khủng hoảng tên lửa Cuba: Việc Nga Sô tăng cường lực lượng quân sự tại Cuba năm 1962.
Sau khi hứa vào tháng 5 năm 1960 sẽ bảo vệ Cuba bằng vũ khí của Liên Xô, Thủ tướng Nga Sô Nikita Khrushchev cho rằng Hoa Kỳ sẽ không có bất kỳ hành động nào để ngăn chặn việc lắp đặt tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm xa của Nga Sô ở Cuba.
Những tên lửa này có thể tấn công phần lớn miền đông Hoa Kỳ chỉ trong vài phút nếu được phóng từ Cuba.
Hoa Kỳ biết được vào tháng 7 năm 1962 rằng Liên Xô đã bắt đầu vận chuyển tên lửa đến Cuba. Ngày 29 tháng 8, 1962, các máy bay do thám U-2 của Hoa Kỳ bay qua hòn đảo đã báo cáo về các công trình quân sự mới và sự hiện diện của các kỹ thuật viên Nga Sô, và vào ngày 14 tháng 10, sự hiện diện của một tên lửa đạn đạo tại một bệ phóng đã được báo cáo.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng các lựa chọn thay thế như cuộc xâm lược Cuba, ngay lập tức của Hoa Kỳ (hoặc các cuộc không kích vào các địa điểm đặt tên lửa), phong tỏa hòn đảo, hoặc các biện pháp ngoại giao khác, Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy đã quyết định thiết lập một cuộc "kiểm dịch" hải quân, hay phong tỏa, đối với Cuba để ngăn chặn việc Nga Sô tiếp tục vận chuyển tên lửa.
TT Kennedy tuyên bố lệnh phong tỏa vào ngày 22 tháng 10, 1962 và cảnh báo rằng lực lượng Hoa Kỳ sẽ tịch thu "vũ khí tấn công và vật liệu liên quan" mà các chiến hạm Nga Sô có thể cố gắng vận chuyển đến Cuba.
Trong những ngày tiếp theo, các các chiến hạm Nga Sô hướng đến Cuba đã đổi hướng tránh xa khu vực bị phong tỏa.
Khi hai siêu cường đứng trước bờ vực chiến tranh hạt nhân, các thông điệp đã được trao đổi giữa Kennedy và Khrushchev trong bối cảnh căng thẳng cực độ ở cả hai phía.
Vào ngày 28 tháng 10, 1962, Khrushchev đã nhượng bộ, thông báo cho Kennedy rằng công việc tại các địa điểm đặt tên lửa sẽ bị dừng lại và các tên lửa đã có ở Cuba sẽ được trả lại cho Nga Sô. Đổi lại, Kennedy cam kết Hoa Kỳ sẽ không bao giờ xâm lược Cuba.
TT Kennedy cũng bí mật hứa sẽ rút các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân mà Hoa Kỳ đã bố trí ở Thổ Nhĩ Kỳ trong những năm trước đó.
Trong những tuần tiếp theo, cả hai siêu cường bắt đầu thực hiện lời hứa của mình, và cuộc khủng hoảng kết thúc vào cuối tháng 11.
Nhà lãnh đạo cộng sản Cuba, Fidel Castro, rất tức giận trước sự rút lui của Nga Sô trước tối hậu thư của Hoa Kỳ nhưng không thể làm gì được.
Thông tin tóm tắt
- Thời gian: Ngày 22 tháng 10 năm 1962
- Ngày 20 tháng 11 năm 1962
- Các bên tham gia: Cuba Liên Xô Hoa Kỳ
- Bối cảnh: Chiến tranh Lạnh
- Những nhân vật chủ chốt: Fidel Castro, John F. Kennedy, Nikita Khrushchev
Các sự kiện trong Chiến tranh Lạnh
Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba đánh dấu đỉnh điểm của một giai đoạn đối đầu căng thẳng gay gắt trong quan hệ giữa Hoa Kỳ và Nga Sô. Cuộc khủng hoảng này cũng đánh dấu thời điểm thế giới tiến gần nhất đến chiến tranh hạt nhân toàn cầu. Người ta thường tin rằng sự thất bại của Nga Sô ở Cuba đóng vai trò quan trọng trong việc Khrushchev mất quyền lực vào tháng 10 năm 1964 và trong quyết tâm của Nga Sô nhằm đạt được, ít nhất là sự cân bằng hạt nhân với Hoa Kỳ.
